Cel badania Test służy do wykrycia i ilościowego oznaczenia przeciwciał antyfosfolipidowych IgM w surowicy krwi (kod ICD: FOSF-M). Przeciwciała te skierowane są przeciwko fosfolipidom oraz białkom błony śródbłonkowej, najczęściej przeciwko cardiolipinie i β2‑glioproteinie I. Ich obecność jest kluczowa w diagnostyce zespołu antyfosfolipidowego (APS) oraz w ocenie ryzyka zdarzeń zakrzepowo‑zakrzepowych i powikłań ciążowych.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące zespół antyfosfolipidowy: zakrzepica żylna lub tętnicza, udary mózgu, zawał mięśnia sercowego, migrena z aurą. Rekurencyjne poronienia, przedwczesne porody, zaburzenia przepływu łożyskowego. Rozpoznane choroby autoimmunologiczne, np. toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena. Planowane zabiegi chirurgiczne, terapia hormonalna lub inwazyjne procedury wymagające oceny ryzyka zakrzepowego.
Ocena pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS, inne) – niektóre badania wskazują na podwyższony poziom przeciwciał antyfosfolipidowych u dzieci z autyzmem. Metoda badania Do analizy wykorzystuje się metodę immunoenzymatyczną ELISA. Surowica uzyskana z pobranej krwi jest inkubowana z płytką pokrytą specyficznymi antygenami (cardiolipina, β2‑glioproteina I).
Po związaniu przeciwciał IgM dodawany jest enzymatycznie znakowany antyciało wykrywające, a intensywność sygnału jest przeliczana na jednostki międzynarodowe (IU/ml) lub stosunek do wartości kontrolnej. Zaleca się powtórzenie testu po 12‑13 tygodniach, aby spełnić kryteria trwałości przeciwciał wymagane w diagnostyce APS. Przygotowanie pacjenta Do pobrania krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani post.
Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzakrzepowych (heparyna, warfaryna, NOAC) w dniu pobrania, o ile nie jest to niezbędne klinicznie. Próbka pobierana jest z żyły, następnie odwirowywana w celu uzyskania czystej surowicy.
Interpretacja wyników Wynik dodatni (powyżej ustalonego progu) – potwierdza obecność przeciwciał IgM, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń zakrzepowych, powikłań ciążowych oraz może wymagać dalszej oceny (przeciwciała IgG, badania koagulacyjne, obrazowanie). Wynik ujemny (poniżej progu) – nie stwierdzono istotnego poziomu przeciwciał IgM; nie wyklucza jednak obecności przeciwciał IgG lub innych czynników ryzyka.