Cel badania Badanie ma na celu wykrycie oraz określenie stężenia przeciwciał klasy IgA przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA) w surowicy krwi. Obecność i podwyższony poziom tych przeciwciał jest uznawany za bardzo specyficzny marker autoimmunologicznego zapalenia jelita cienkiego wywołanego nietolerancją glutenu. Wskazania kliniczne Podejrzenie celiakii u osób z objawami żołądkowo‑jelitowymi, takimi jak biegunka, wzdęcia, bóle brzuszne czy niezamierzona utrata masy ciała.
Objawy pozajelitowe, w tym niedokrwistość z niedoboru żelaza, osteoporoza, opóźnienie wzrostu, zaburzenia neurologiczne (np. Badanie przesiewowe u grup ryzyka: pierwszokrewni krewni osób z celiakią, pacjenci z innymi chorobami autoimmunologicznymi, zespół Downa, oraz osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD). Monitorowanie skuteczności diety bezglutenowej – spadek poziomu EmA po kilku miesiącach wskazuje na prawidłowe przestrzeganie diety.
Uzupełniające badanie przy całkowitym niedoborze IgA – w takich przypadkach zaleca się ocenę przeciwciał IgG przeciwko EmA lub tTG IgG. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi pacjent powinien spożywać normalną ilość glutenu; eliminacja glutenu przed testem może fałszować wynik. W dniu pobrania należy unikać suplementów żelaza oraz witaminy C, które mogą wpływać na integralność próbki. Standardowy pobór – 5 ml krwi żylnej, po odwirowaniu uzyskuje się 2–3 ml surowicy.
Próbka powinna być wolna od hemolizy; w razie widocznej hemolizy konieczne jest powtórzenie poboru. Metoda Analiza odbywa się metodą pośredniej immunofluorescencji (IIF). Na szkiełku umieszczane są preparaty tkankowe zawierające endomysium mięśni gładkich. Do preparatu dodaje się surowicę pacjenta – jeśli w niej znajdują się przeciwciała IgA przeciwko EmA, wiążą się one z antygenem.
Następnie stosuje się znakowane fluorescencyjnie przeciwciało wtórne, które ujawnia kompleks antygen‑przeciwciało pod mikroskopem fluorescencyjnym. Wynik podawany jest jako najwyższe rozcieńczenie, przy którym nadal widoczna jest fluorescencja (np.
Interpretacja wyników Wynik dodatni (rozcieńczenie ≥ 1:40) – silnie sugeruje celiakię; zaleca się potwierdzenie biopsją jelita cienkiego lub dodatkowe testy serologiczne, takie jak przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG IgA). Wynik ujemny – nie wyklucza choroby, szczególnie u pacjentów z całkowitym niedoborem IgA. W takich przypadkach wskazane jest wykonanie testu IgG przeciwko EmA lub tTG IgG.