Cel badania Badanie ma na celu identyfikację przeciwciał przeciwko endomysium (EMA) w klasach IgA oraz IgG w surowicy krwi. Obecność tych autoprzeciwciał jest wysoce specyficznym markerem celiakii, a także wskazuje na możliwość innych autoimmunologicznych chorób jelitowych. Wskazania kliniczne Objawowe podejrzenie celiakii – biegunki, bóle brzucha, niedobory pokarmowe, opóźniony przyrost masy i wzrostu u dzieci.
Kontrola skuteczności diety bezglutenowej u pacjentów z potwierdzoną celiakią. Diagnostyka celiakii u osób z całkowitym niedoborem IgA – w takim wypadku konieczne jest oznaczenie EMA klasy IgG. Ocena ryzyka autoimmunologicznego zapalenia jelit u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie często obserwuje się dysbiozę i zwiększoną częstość celiakii. Badanie przesiewowe w rodzinach z udokumentowanymi przypadkami celiakii.
Wspomaganie diagnozy w chorobach współistniejących, takich jak choroba Hashimoto, choroba Crohna czy zapalenie wątroby autoimmunologiczne. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły (2,5‑5 ml). Próbka powinna być odwirowana w ciągu 2 godzin od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 48 h przed analizą.
Metoda Do oznaczenia EMA stosuje się dwie uznane techniki laboratoryjne: ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay) – umożliwia ilościowy pomiar stężenia IgA i IgG przeciwko endomysium, zapewniając czułość ≥95 % i swoistość zbliżoną do 100 % przy prawidłowym wykonaniu.
Pośrednia immunofluorescencja (IIF) – klasyczna metoda, w której antygeny endomysialne są utrwalane na szkle, a następnie wykrywa się wiązanie przeciwciał pacjenta przy użyciu znakowanych przeciwciał fluorescencyjnych. Przygotowanie pacjenta Badanie może być wykonane na czczo, choć nie jest to wymóg niezbędny. W przypadku podejrzenia niedoboru IgA zaleca się równoczesne oznaczenie całkowitego poziomu IgA w surowicy. Stosowanie leków immunosupresyjnych (np.
kortykosteroidy, azatiopryna) może obniżać wynik i prowadzić do fałszywie ujemnych rezultatów – lekarz powinien o tym wiedzieć. U dzieci i młodzieży warto uwzględnić wiekowo‑specyficzne przedziały referencyjne. Interpretacja wyników IgA EMA dodatni – silny wskaźnik celiakii; wskazane jest potwierdzenie dodatkowym testem (np. przeciwciała anty‑tTG) oraz, w razie potrzeby, biopsja jelita cienkiego.