Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał IgA przeciwko endomysium (EMA) oraz przeciwko retikulinie (ARA). Obecność tych autoprzeciwciał jest wysoce charakterystyczna dla celiakii – autoimmunologicznego zapalenia jelita cienkiego wywołanego nietolerancją glutenu. Wskazania kliniczne Diagnostyka celiakii u pacjentów z objawami przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, bóle brzucha, wzdęcia czy utrata masy ciała.
Ocena ryzyka nietolerancji glutenu u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), gdzie często obserwuje się zwiększoną częstość występowania celiakii. Monitorowanie skuteczności diety bezglutenowej u pacjentów z potwierdzonym rozpoznaniem celiakii. Współistniejące choroby autoimmunologiczne (np. cukrzyca typu 1, choroby tarczycy, choroby wątroby) zwiększające prawdopodobieństwo celiakii.
Sytuacje podwyższonego ryzyka, takie jak pierwszoplanowa rodzina z celiakią lub dodatnie wyniki testów przesiewowych. Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły, po odwirowaniu próbki w temperaturze pokojowej. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani postu przed pobraniem krwi. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz zapewnienie, aby próbka nie była hemolizowana.
W przypadkach podejrzenia niedoboru IgA (hipogammaglobulinemia IgA) należy najpierw oznaczyć całkowity poziom IgA. Metoda Przeciwciała oznacza się metodą immunoenzymatyczną ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay) oraz pośrednią immunofluorescencją. Test ELISA jest standaryzowany, pozwala na ilościową ocenę stężenia IgA‑EMA i IgA‑ARA oraz charakteryzuje wysoką czułość (>95 %) i swoistość (>98 %).
Immunofluorescencja dostarcza wyniku jakościowego (obecność/nieobecność) i jest przydatna w przypadkach niejednoznacznych wyników ELISA. Interpretacja wyników Pozytywny wynik (obecność IgA‑EMA i/lub IgA‑ARA) – silny wskaźnik celiakii; zaleca się dalszą weryfikację endoskopową (biopsja jelita cienkiego) w celu potwierdzenia zmian histopatologicznych.
Negatywny wynik – celiakia jest mniej prawdopodobna, ale przy wysokim ryzyku klinicznym (objawy, historia rodzinna) można rozważyć oznaczenie przeciwciał klasy IgG (tTG‑IgG, DGP‑IgG) lub ponowne badanie po 6‑8 tygodniach. Wynik nieokreślony / podejrzenie błędu laboratoryjnego – wskazane jest powtórzenie badania po kilku tygodniach lub zastosowanie alternatywnej metody (np.