Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG skierowanych przeciw wirusowi Epsteina‑Barra (EBV) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (PMR). Dzięki temu można stwierdzić, czy w ośrodkowym układzie nerwowym zachodzi intratelniczna synteza przeciwciał, co jest dowodem na pierwotne zakażenie EBV, jego reaktywację lub udział wirusa w procesach neurozapalnych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych, zapalenia mózgu lub innych neuroinfekcji wywołanych przez EBV. Obserwacja objawów neuropsychiatrycznych, w tym zespołów PANS/PANDAS oraz niektórych nasilenia objawów autyzmu, które mogą być powiązane z reaktywacją EBV. Monitorowanie pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, u których w surowicy wykryto podwyższony poziom przeciwciał EBV i istnieje podejrzenie ich przenikania do CNS.
Rozpoznanie przyczyn przewlekłych dolegliwości neurologicznych, gdy wyniki PCR na DNA EBV są negatywne lub niejednoznaczne. Ocena stanu zapalnego w przypadkach podejrzenia zespołu neuroimmunologicznego u dzieci i młodzieży. Materiał biologiczny Płyn mózgowo‑rdzeniowy pobrany podczas standardowej punkcji lędźwiowej. Minimalna objętość wymagana do analizy to 2‑3 ml.
W przypadku obliczania wskaźnika antygenowego (Antibody Index) jednocześnie pobiera się próbkę krwi (serum) z tego samego dnia, najlepiej przed punkcją. Metoda Do oznaczenia przeciwciał IgG stosuje się testy immunologiczne typu ELISA lub immunochemiluminescencji. Najczęściej wykrywane są przeciwciała przeciw: antygenowi kapsydu wirusa (VCA‑IgG), antygenowi jądrowemu EBV (EBNA‑IgG), antygenowi wczesnemu (EA‑IgG), jeśli badanie obejmuje dodatkowy panel.
W celu potwierdzenia intratelnicznej produkcji przeciwciał oblicza się wskaźnik antygenowy (Antibody Index, AI) według wzoru uwzględniającego stosunek stężenia IgG w PMR do stężenia w surowicy oraz wskaźnik integralności bariery krew‑mózg (albuminowy CSF/serum). AI ≥ 1,5 sugeruje lokalną syntezę przeciwciał. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga się głodówki ani specjalnej diety przed pobraniem.
W dniu badania należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, diklofenak), które mogą zmieniać przepuszczalność bariery krew‑mózg. Jeśli planowane jest jednoczesne pobranie krwi, powinno odbyć się ono w tym samym dniu, przed lub bezpośrednio po punkcji, aby zapewnić wiarygodne obliczenia AI.