Cel badania Oznaczenie w surowicy przeciwciał klasy IgA i IgG przeciwko deamidowanym peptydom gliadyny (DGP). Antygeny te powstają w wyniku deamidacji gliadyny przez transglutaminazę tkankową, co zwiększa ich immunogenność i jest charakterystyczne dla reakcji autoimmunologicznej w celiakii. Wskazania kliniczne Podejrzenie celiakii u osób z objawami żołądkowo‑jelitowymi (biegunka, bóle brzucha, wzdęcia) oraz pozajelitowymi (niedokrwistość, osteoporoza, chroniczne zmęczenie).
Kontrola skuteczności diety bezglutenowej u pacjentów z potwierdzoną celiakią. Ocena ryzyka celiakii u osób z chorobami autoimmunologicznymi, w tym z zaburzeniami neurologicznymi i neurorozwojowymi (np. Badanie przesiewowe w rodzinach z genetyczną predyspozycją do celiakii. U pacjentów z całkowitym niedoborem IgA – pomiar IgG DGP jest niezbędny, gdyż test IgA może dawać wynik fałszywie ujemny.
Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: 5 ml krwi pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu (dla uzyskania surowicy) lub do probówki z żelazkiem (EDTA) – następnie odwirowanie i pobranie surowicy. Przygotowanie: nie wymaga głodówki. Należy unikać w dniu pobrania suplementów żelaza oraz wysokich dawek witaminy C, które mogą wpływać na inne parametry biochemiczne, ale nie na poziom DGP.
Próbka powinna być przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Badanie realizowane jest metodą immunoenzymatyczną ELISA. W probówce umieszcza się syntetyczne, deamidowane peptydy gliadyny jako antygeny. Surowica pacjenta jest inkubowana z tymi antygenami, a następnie wykrywane są kompleksy antygen‑przeciwciało przy użyciu znakowanych przeciwciał przeciwko klasom IgA i IgG.
Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej. Interpretacja wyników Wynik dodatni (powyżej normy) – wskazuje na obecność przeciwciał przeciwko DGP, co zwiększa prawdopodobieństwo celiakii. Szczególnie istotny, gdy jednocześnie podwyższone są przeciwciała przeciwko endomysium (EMA) lub transglutaminazie tkankowej (tTG).
Wynik ujemny (w granicach normy) – nie wyklucza celiakii, zwłaszcza w bardzo wczesnym stadium choroby lub u pacjentów częściowo stosujących dietę bezglutenową. Trend zmian – spadek poziomu przeciwciał po wprowadzeniu diety bezglutenowej świadczy o jej skuteczności; wzrost może sugerować nieprzestrzeganie diety lub ponowne narażenie na gluten. Pacjenci z całkowitym niedoborem IgA – w ich przypadku wynik IgG DGP jest kluczowy, ponieważ test IgA może dawać wynik fałszywie ujemny.