Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie przeciwciał skierowanych przeciwko czynnikowi wewnętrznemu (znanemu także jako czynnik Castle’a), niezbędnemu do prawidłowego absorpcji witaminy B12 w jelicie cienkim. Obecność tych autoimmunologicznych przeciwciał wskazuje na autoimmunologiczne podłoże choroby, najczęściej chorobę Addisona‑Biermera (anemię złośliwą), a także może sugerować inne zaburzenia żołądkowo‑jelitowe wpływające na dostępność B12.
Wskazania kliniczne Objawy megaloblastycznej niedokrwistości: chroniczne zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, tachykardia. Neurologiczne konsekwencje niedoboru B12: parestezje, drętwienie kończyn, zaburzenia równowagi, problemy z pamięcią i koncentracją. Niejasny niedobór witaminy B12 potwierdzony niskim poziomem B12 w surowicy lub podwyższonymi stężeniami homocysteiny i kwasu metylmalonowego.
Domniemanie anemii złośliwej, choroby autoimmunologicznej żołądka lub innych schorzeń prowadzących do utraty czynności komórek okładzinowych. W ocenie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. autyzm, ADHD, zaburzenia spektrum PANS/PANDAS), u których niedobór witaminy B12 może nasilać objawy poznawcze i behawioralne. Monitorowanie skuteczności terapii zastępczej B12 u pacjentów z potwierdzonymi przeciwciałami.
Metoda Próbka krwi pobrana z żyły (surowica) jest analizowana przy użyciu technik immunologicznych, najczęściej testu ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay) lub metodą chemiluminescencji. Test wykrywa przeciwciała klasy IgG, a w niektórych laboratoriach także IgA, przeciwko czynnikowi wewnętrznemu. Wynik podaje się w jednostkach IU/mL lub jako stosunek do wartości referencyjnej (np.
Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań – można pobrać krew o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. Należy jednak poinformować pacjenta, że wyniki mogą być zafałszowane po niedawnym podaniu immunoglobulin, terapii immunosupresyjnej lub po szczepieniach z żywymi osłabionymi wirusami.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – stwierdzono obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu; silny wskaźnik choroby Addisona‑Biermera lub innych autoimmunologicznych uszkodzeń komórek okładzinowych żołądka. Dodatkowo zwiększa prawdopodobieństwo niedoboru witaminy B12 i związanych z tym zaburzeń neurologicznych.