Cel badania Test ma za zadanie wykrycie w surowicy przeciwciał anty‑neutrofilowych (ANCA) skierowanych przeciwko sześciu specyficznym antygenom cytoplazmy granulocytów: proteinazie 3 (PR3), mieloperoksydazie (MPO), elastazie, katepsynie G, białku wiążącemu lipopolisacharydy (BPI) oraz laktoferynie. Obecność tych immunoglobulin wskazuje na potencjalne zapalne choroby naczyń oraz może sygnalizować współistniejące zaburzenia autoimmunologiczne.
Wskazania kliniczne Podejrzenie ANCA‑związanej zapalnej choroby naczyń, takiej jak ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (GPA), mikroskopowe zapalenie naczyń (MPA) czy choroba Goodpasture’a. Monitorowanie aktywności choroby i ocena skuteczności leczenia u pacjentów już zdiagnozowanych z ANCA‑pozytywną vasculitis. Niejasne objawy autoimmunologiczne – np. niewyjaśniona niewydolność nerek, zapalenie płuc, skórne wykwity, neuropatie.
Wsparcie diagnostyczne u osób z autyzmem oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których występują objawy sugerujące przewlekły stan zapalny lub dysregulację układu immunologicznego. Ocena przy podejrzeniu zespołu PANS/PANDAS, gdy towarzyszą objawy neuroimmunologiczne. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły – minimalna objętość 2 ml, najlepiej po 8‑12 godzinach postu, choć post nie jest obowiązkowy.
Przygotowanie pacjenta Standardowo nie wymaga się specjalnego przygotowania dietetycznego. Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, sterydach czy wysokich dawkach antybiotyków, które mogą wpływać na wynik testu. W razie wątpliwości lekarz może zalecić krótką przerwę w przyjmowaniu niektórych leków.
Metoda Analiza składa się z dwóch etapów: Pośrednia immunofluorescencja (IIF) – wstępne oznaczenie wzoru fluorescencji w neutrofiliach, umożliwiające klasyfikację ANCA jako c‑ANCA (cytoplazmatyczne) lub p‑ANCA (perinuklearne). ELISA (enzymowa immunoanaliza) – ilościowe pomiary przeciwciał IgG przeciwko wymienionym antygenom (PR3, MPO, elastaza, katepsyna G, BPI, laktoferyna). Metoda ELISA zapewnia wysoką czułość (>95 %) i swoistość (>98 %).
Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako stężenie w jednostkach IU/ml lub jako indeks, zależnie od przyjętej skali laboratoryjnej. Typowe progi interpretacyjne: Negatywny – brak wykrywalnych ANCA; nie wyklucza wczesnej fazy choroby, gdy przeciwciała mogą jeszcze nie być obecne. Pozytywny – podwyższony poziom jednego lub kilku antygenów. Dominujący PR3 sugeruje GPA, natomiast dominujący MPO wskazuje na MPA.