Cel badania Badanie ma na celu identyfikację przeciwciał klasy IgM skierowanych przeciw wirusowi cytomegalii (CMV) w próbce płynu mózgowo‑rdzeniowego (PMR). Obecność IgM świadczy o świeżym lub trwającym zakażeniu CMV w centralnym układzie nerwowym, co jest kluczowe przy ocenie zapalenia mózgu, zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych, wrodzonego zakażenia oraz w kontekście różnicowania przy zaburzeniach neurorozwojowych.
Wskazania kliniczne Ustalenie przyczyny zapalenia mózgu, opon mózgowo‑rdzeniowych lub wnęk wywołanego przez CMV. Noworodki i małe dzieci z objawami neurologicznymi (opóźnienie rozwoju, wymioty, drgawki) podejrzewane o wrodzone zakażenie CMV. Osoby immunosupresjonowane (po przeszczepach, z HIV, poddane chemioterapii) wykazujące objawy neurologiczne.
Badanie wspomagające diagnostykę zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu, gdy istnieje podejrzenie związku z wrodzonym CMV. Monitorowanie skuteczności leczenia przeciwwirusowego w przypadkach aktywnego zakażenia CNS CMV. Materiał biologiczny Płyn mózgowo‑rdzeniowy pobrany w trakcie standardowej punkcji lędźwiowej, zgodnie z zasadami aseptyki. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem PMR nie wymaga się specjalnej diety ani długotrwałego pościwania.
Należy jednak upewnić się, że pacjent nie przyjmuje leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, heparyna), które mogą zwiększyć ryzyko krwawienia podczas punkcji. W przypadku noworodków i małych dzieci badanie powinno być przeprowadzone w warunkach sterylnych, z zachowaniem pełnej aseptyki. Metoda Próbka PMR jest poddawana analizie immunologicznemu metodą enzymatycznego testu immunoenzymatycznego (ELISA) lub techniką chemiluminescencji.
Obie metody umożliwiają ilościowe oznaczenie przeciwciał IgM przeciw CMV, charakteryzując się wysoką czułością (≥95 %) i swoistością (≥98 %). Interpretacja wyników IgM dodatnie – wskazuje na świeże lub aktualne zakażenie CMV w ośrodkowym układzie nerwowym; wymaga dalszej oceny klinicznej i, w razie potrzeby, rozpoczęcia terapii przeciwwirusowej.
IgM ujemne – nie wyklucza przebytego zakażenia, które mogło już wywołać odpowiedź IgG; przy silnym podejrzeniu klinicznym zaleca się dodatkowe badania, np. Wynik nieokreślony (borderline) – zaleca się powtórzenie testu po 1‑2 tygodniach lub zastosowanie metody molekularnej (PCR) w celu potwierdzenia. Ograniczenia i czynniki zakłócające Wczesne pobranie próbki po rozpoczęciu terapii przeciwwirusowej może obniżyć poziom wykrywalnych IgM.