Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy przeciwciał IgG (oraz opcjonalnie IgE) przeciwko dwóm kluczowym antygenom błony podstawnej naskórka – białku BP180 (kolagen XVII) oraz białku BP230 (członek rodziny plakin). Obecność tych autoprzeciwciał jest charakterystyczna dla pęcherzycy zwykłej (bullous pemphigoid) oraz innych podskórnych chorób pęcherzowych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie pęcherzycy zwykłej – pojawienie się napiętych, swędzących pęcherzy lub przewlekłego zapalenia skóry. Rozróżnienie pęcherzycy zwykłej od innych podskórnych dermatoz, takich jak epidermolysis bullosa acquisita, pęcherzyca linearna czy pemfigoid gestacyjny. Ocena stopnia aktywności choroby oraz monitorowanie odpowiedzi na leczenie immunosupresyjne. Badanie u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
autyzmem, PANS/PANDAS), u których obserwuje się wyższą częstość występowania chorób autoimmunologicznych skóry. Materiał biologiczny Surowica uzyskana z 3‑5 ml krwi pobranej z żyły obwodowej. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 2 h od pobrania; w razie opóźnienia można przechowywać w temperaturze –20 °C.
Metoda W laboratorium najczęściej stosuje się test ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay) z wykorzystaniem rekombinowanych fragmentów NC16A białka BP180 oraz pełnego rekombinowanego białka BP230. Niektóre ośrodki wykonują dodatkowo pośrednią immunofluorescencję (IIF) na skórze podzielonej solą, co umożliwia wizualizację wiązania przeciwciał w warstwie błony podstawnej. Opcjonalnie można zastosować immunoblot w celu potwierdzenia specyficzności reakcji.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga głodówki ani specjalnej diety. Próbka może być pobrana o dowolnej porze dnia; jednak zaleca się pobranie rano, aby uniknąć wpływu intensywnej aktywności fizycznej. Pacjenci przyjmujący wysokie dawki kortykosteroidów, leków immunosupresyjnych lub terapii biologicznych powinni o tym poinformować lekarza, gdyż mogą one obniżać wykrywalny poziom przeciwciał. Unikać pobierania krwi z żylaków lub po intensywnym ucisku, aby zminimalizować hemolizę.
Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał przeciwko BP180 i/lub BP230. Nie wyklucza choroby w bardzo wczesnym stadium lub przy niskim poziomie przeciwciał. Wynik dodatni – obecność IgG (ewentualnie IgE) skierowanych przeciwko BP180 i/lub BP230. Poziom wyrażony w jednostkach IU/ml często koreluje z nasileniem klinicznym; wyższe stężenia obserwuje się przy aktywnej chorobie.