Cel badania Test służy do wykrycia i ilościowego oznaczenia autoprzeciwciał klasy IgG (oraz, w wybranych przypadkach, IgM) skierowanych przeciwko enzymowi anhydrazie węglanowej typu I (CA I) w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał świadczy o aktywacji układu odpornościowego przeciw własnemu enzymowi, co jest charakterystyczne dla wielu chorób autoimmunologicznych oraz może odzwierciedlać zaburzenia immunologiczne obserwowane u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Diagnostyka chorób autoimmunologicznych, m.in. autoimmunologicznego zapalenia błony śluzowej żołądka, nefropatii związanej z zaburzeniami równowagi kwasowo‑zasadowej oraz chorób wątroby o podłożu immunologicznym. Ocena immunologicznego profilu pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, szczególnie autyzmem (ASD) oraz zespołami PANS/PANDAS, w kontekście możliwego udziału autoimmunizacji w ich patogenezie.
Monitorowanie efektów terapii immunosupresyjnej, dietetycznej lub probiotycznej u osób z udokumentowanymi przeciwciałami przeciw CA I. Badania przesiewowe w ramach kompleksowej oceny układu odpornościowego u dzieci i młodzieży z podejrzeniem PANS/PANDAS lub innych zaburzeń neuro‑immunologicznych. Wspomaganie diagnostyki niejasnych zaburzeń metabolicznych, w których zmiany w transporcie dwutlenku węgla mogą wpływać na funkcje neurologiczne.
Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły – 2 – 5 ml krwi, odwirowana w standardowy sposób. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagany post przed pobraniem krwi. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania dużych dawek suplementów mineralnych (wapń, magnez) w dniu badania, gdyż mogą wpływać na niektóre parametry biochemiczne, choć nie zakłócają wyniku testu antyciał.
Metoda Badanie przeprowadza się metodą immunoenzymatyczną ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay). Na powierzchnię płytki mikrotestowej przytwierdzane są wysoko czyste antygeny CA I. Po dodaniu surowicy przeciwciała specyficzne wiążą się z antygenem, a następnie wykrywa się je przy użyciu enzymatycznego substratu, którego reakcja generuje sygnał optyczny proporcjonalny do stężenia przeciwciał w próbce. Test charakteryzuje się czułością rzędu 1 U/ml i specyficznością >95 %.
Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał przeciw CA I; nie wskazuje na aktywną autoimmunizację wobec tego enzymu. Wynik dodatni – obecność przeciwciał; stopień nasilenia (niski, średni, wysoki) może sugerować: autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka (przewlekła atrofia żołądka), zaburzenia równowagi kwasowo‑zasadowej w nerkach (np. kwasica metaboliczna), ukryte zaburzenia immunologiczne obserwowane u niektórych osób z ASD, PANS lub PANDAS.