Cel badania Test ma na celu identyfikację w surowicy przeciwciał onkoneuronalnych skierowanych przeciwko dwóm charakterystycznym antygenom – tytyna oraz SOX1. Obecność tych immunoglobulin jest silnym wskaźnikiem wystąpienia zespołów paraneoplastycznych, czyli zaburzeń neurologicznych wywołanych przez nieujawniony nowotwór, najczęściej drobnokomórkowy rak płuca (SCLC). Kod ICD przypisany do badania: ONKO. Wskazania kliniczne Niejasne objawy neurologiczne (np.
ataksja, dysautonomia, encefalopatia, neuropatia) sugerujące możliwość zespołu paraneoplastycznego. Pacjenci z podejrzeniem ukrytego nowotworu, szczególnie SCLC, u których badania obrazowe nie wykazały zmian. Osoby z zaburzeniami neurorozwojowymi (w tym ASD), u których nagła regresja funkcji neurologicznych może być spowodowana procesem nowotworowym. Kontrola po zakończeniu terapii onkologicznej w celu oceny dynamiki poziomu przeciwciał onkoneuronalnych.
Rozszerzona diagnostyka przy silnym klinicznym podejrzeniu zespołu paraneoplastycznego, gdy standardowy panel antygenowy jest niewystarczający. Materiał biologiczny Surowica krwi – 2 ml pobrane z żyły w warunkach aseptycznych. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem nie wymaga się specjalnej diety ani odstawiania leków. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h przed pobraniem, aby nie wpływać na stężenie białek w surowicy.
Metoda Analiza przeprowadzana jest techniką immunoblot (Western blot). Rekombinowane białka tytyna i SOX1 są najpierw rozdzielane w żelu poliakrylamidowym, a następnie przenoszone na membranę nitrocelulozową. Membrana jest inkubowana z próbką surowicy pacjenta, a związane przeciwciała wykrywane są przy użyciu znakowanego wtórnie przeciwciała anty‑ludzkiego oraz reakcji chemiluminescencyjnej. Test charakteryzuje wysoką swoistość (>95 %) i dobrą czułość (ok.
70‑80 %) w wykrywaniu przeciwciał przeciwko tytynie i SOX1. Interpretacja wyników Pozytywny wynik – stwierdzono obecność przeciwciał przeciwko tytynie i/lub SOX1. Wskazuje to na podwyższone prawdopodobieństwo zespołu paraneoplastycznego i wymaga dalszych badań onkologicznych, takich jak tomografia komputerowa klatki piersiowej, PET‑CT lub bronchoskopia, w celu lokalizacji ewentualnego guza. Negatywny wynik – nie wykryto przeciwciał w badanej surowicy.
Wynik nie wyklucza całkowicie zespołu paraneoplastycznego, gdyż nie wszystkie antygeny onkoneuronalne są objęte testem. W sytuacji silnej klinicznej sugestii można rozważyć rozszerzenie panelu (np. Znaczenie kliniczne Wczesne wykrycie przeciwciał onkoneuronalnych pozwala na szybkie skierowanie pacjenta na dalszą diagnostykę onkologiczną, co może znacząco poprawić rokowanie, zwłaszcza w przypadkach nowotworów o wysokiej agresywności, takich jak SCLC.