Cel badania Badanie ma na celu identyfikację w surowicy przeciwciał onkoneuronalnych typu Ri, Hu i Ma2/Ta przy użyciu techniki immunoblotu (IB). Obecność tych autoprzeciwciał jest silnym markerem paraneoplastycznych zespołów neurologicznych (PNS) oraz może wskazywać na niewykryty nowotwór. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące PNS, m.in. encefalopatia, ataksja, dysautonomia, neuropatia, zespół opsoklonus‑myoklonus, zespół Lambert‑Eaton.
Nagłe nasilenie lub nawrot objawów neurologicznych u pacjentów ze znanym nowotworem. Nietypowe zaburzenia neurologiczne u dzieci i młodzieży, w tym regresja rozwojowa, które mogą być powiązane z zespołami PANDAS/PANS. Badanie w ramach etiologicznego rozpoznania zaburzeń neurorozwojowych (autyzm, ADHD, inne), gdy istnieje podejrzenie mechanizmu autoimmunologicznego.
Kontrola po zakończeniu terapii onkologicznej w celu wykrycia ponownego pojawienia się przeciwciał onkoneuronalnych. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły obwodowej – 2‑5 ml. Próbka musi być odwirowana, a osocze zamrożone w temperaturze ≤ ‑20 °C do momentu analizy. Metoda Na membranie nitrocelulozowej utrwalane są rekombinowane antygeny onkoneuronalne (Ri, Hu, Ma2/Ta).
Surowica pacjenta jest inkubowana z membraną, a przyłączone przeciwciała są wykrywane przy pomocy znakowanego wtórnie przeciwciała anty‑ludzkiego IgG sprzężonego z enzymem (np. Po dodaniu podsubstratu powstają widoczne pasma odpowiadające wiązaniu przeciwciał z konkretnymi antygenami; ich intensywność oceniana jest wizualnie lub przy użyciu skanera densytometrycznego. Interpretacja wyników Pozytywny – wykryto przeciwciała przeciw jednemu lub kilku z antygenów (Ri, Hu, Ma2/Ta).
Wynik wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo PNS i wymaga dalszych badań obrazowych (CT, MRI, PET) oraz oceny markerów nowotworowych w celu lokalizacji ewentualnego guza. Negatywny – brak wykrywalnych przeciwciał onkoneuronalnych. Nie wyklucza PNS, gdyż nie wszystkie zespoły są związane z badanymi antygenami; w razie silnego klinicznego podejrzenia można powtórzyć test po kilku tygodniach lub rozszerzyć panel o dodatkowe antygeny.
Nieczytelny / nieokreślony – wynik nie pozwala na jednoznaczną ocenę (np. słaba reakcja, uszkodzona próbka). Zaleca się pobranie nowej próbki i powtórzenie badania. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych zaleceń dietetycznych. Należy unikać podawania preparatów immunoglobulinowych oraz leków immunosupresyjnych (steroidy, ryfampicyna, cyklosporyna) w ciągu co najmniej 14 dni przed pobraniem krwi, aby nie zafałszować wyniku.