Cel badania Celem jest identyfikacja specyficznych przeciwciał onkoneuronalnych – PCA‑p, antygenu Ma‑2 oraz PNMA‑Ta – w materiałach biologicznych pacjenta. Ich obecność sugeruje reakcję immunologiczną wywołaną przez nowotwór (zespół paraneoplastyczny) i pomaga w różnicowaniu przyczyn zaburzeń neurologicznych. Wskazania kliniczne Niejasne objawy neurologiczne, m.in. encefalopatia, ataksja, zaburzenia ruchowe, problemy z pamięcią czy zmiany zachowania.
Prezentacje psychiatryczne lub rozwojowe przypominające autyzm, które mogą wynikać z autoimmunologicznej encefalopatii. U pacjentów z potwierdzonym nowotworem (np. nowotwory płciowe, drobnokomórkowy rak płuca, chłoniaki) podejrzenie wtórnego zespołu neurologicznego. Kontrola osób z rozpoznanym nowotworem pod kątem rozwoju objawów paraneoplastycznych. Rozszerzona diagnostyka przy utrzymujących się objawach neurologicznych, gdy standardowe badania nie wyjaśniają przyczyny.
Materiał biologiczny Surowica krwi – 5 ml (preferowany materiał, gdy nie ma przeciwwskazań do pobrania krwi). Płyn mózgowo‑rdzeniowy – 2–3 ml (zalecany w przypadkach silnych objawów ośrodkowego układu nerwowego lub gdy wynik surowicy jest niejednoznaczny). Metoda Próbki poddawane są analizie metodą immunoblotu (Western blot) lub immunofluorescencji pośredniej (IB). Po rozdzieleniu białek elektroforezą, antygeny p, Ma‑2 i Ta są przenoszone na membranę nitrocelulozową.
Następnie membrana inkubowana jest z surowicą lub CSF pacjenta, a później z przeciwciałami wtórnymi znakowanymi enzymem (np. Sygnał jest oceniany semikwalitatywnie pod kątem intensywności i specyficzności wiązania. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania diety ani farmakologicznego odstawienia leków.
Pobranie płynu mózgowo‑rdzeniowego powinno odbywać się w warunkach sterylnych przez wykwalifikowanego lekarza, przy zachowaniu standardowych środków aseptycznych. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykrycie jednego lub więcej przeciwciał (PCA‑p, Ma‑2, Ta) wskazuje na możliwy zespół paraneoplastyczny. Zaleca się skonsultowanie wyniku z onkologiem i neurologiem w celu dalszych badań obrazowych (CT, PET) oraz rozważenia terapii immunomodulującej.
Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał nie wyklucza całkowicie zespołu paraneoplastycznego, szczególnie w bardzo wczesnym stadium choroby. W sytuacji utrzymujących się objawów klinicznych rozważane jest powtórzenie testu po kilku tygodniach lub rozszerzenie panelu o dodatkowe przeciwciała onkoneuronalne (np.