Cel badania Badanie ma na celu wykrycie specyficznych przeciwciał klasy IgG i/lub IgM skierowanych przeciwko antygenom Leishmania donovani w surowicy krwi żylnej. Obecność tych przeciwciał świadczy o aktualnym lub przeszłym zakażeniu tym pasożytem, które wywołuje postać visceralną (kala-azar) choroby. Wskazania kliniczne Podejrzenie zakażenia L. donovani u pacjentów z objawami gorączki, powiększenia wątroby i śledziony, anemii, utraty masy ciała.
Monitorowanie skuteczności leczenia przeciwko leiszmaniozie – ocena spadku poziomu przeciwciał po zakończeniu terapii. Badania przesiewowe w grupach ryzyka (np. osoby podróżujące do endemicznych regionów, osoby z osłabionym układem odpornościowym, w tym pacjenci z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których infekcje mogą wpływać na przebieg choroby). Ocena statusu immunologicznego w kontekście współistniejących chorób autoimmunologicznych lub infekcyjnych.
Materiał biologiczny Krew żylna pobrana w probówce z antykoagulantem (np. EDTA) – następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane specjalne przygotowanie, jednak zaleca się unikanie intensywnej aktywności fizycznej oraz spożycia dużych ilości tłuszczów w ciągu 12 h przed pobraniem, aby nie wpływać na jakość próbki.
Metoda Test oparty jest na technice immunoenzymatycznej (ELISA) lub immunochromatografii, w której surowica pacjenta jest inkubowana z antygenami L. donovani przytwierdzonymi do powierzchni płytki. Powstające kompleksy antygen‑przeciwciało są wykrywane przy użyciu znakowanego enzymatycznie przeciwciała wtórnego, co generuje sygnał kolorowy proporcjonalny do stężenia przeciwciał w próbce. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto przeciwciała IgG i/lub IgM przeciwko L.
Wskazuje na aktualne zakażenie (IgM) lub przeszłe, lecz możliwe utrzymujące się przeciwciała (IgG). Konieczna jest dalsza ocena kliniczna i, w razie potrzeby, potwierdzenie metodą mikroskopii lub PCR. Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał. Nie wyklucza jednak wczesnego stadium choroby przed wytworzeniem odpowiedzi humoralnej; w takich przypadkach zaleca się powtórzenie testu po 2‑3 tygodniach.
Wynik nieokreślony (borderline) – odczyt w strefie szarej; powtórzenie testu lub zastosowanie dodatkowych metod diagnostycznych (np. PCR, testy mikroskopowe) jest wskazane. Ograniczenia i uwagi Test nie rozróżnia pomiędzy aktywną infekcją a przeszłym przejściem choroby, zwłaszcza w przypadku wysokiego poziomu IgG. Występowanie krzyżowych reakcji z przeciwciałami przeciwko innym gatunkom Leishmania (np. infantum) może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników.