Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom kory nadnerczy, głównie enzymom steroidogennym takim jak 21‑hydroksylaza, 17α‑hydroksylaza oraz enzym rozszczepiający łańcuch boczny (P450scc). Obecność tych auto‑przeciwciał jest charakterystyczna dla autoimmunologicznego zapalenia nadnerczy, które jest najczęstszą przyczyną pierwotnej niewydolności kory nadnerczy.
Wskazania kliniczne Podejrzenie pierwotnej niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona). Rozpoznanie zespołów autoimmunologicznych wielonarządowych (APS‑1, APS‑2). Monitorowanie pacjentów z już potwierdzonym autoimmunologicznym zapaleniem nadnerczy. Ocena przyczyn niejasnych objawów hipoglikemii, hiperpigmentacji, niskiego ciśnienia tętniczego.
Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS), u których obserwuje się podwyższoną częstość zaburzeń endokrynologicznych. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: krew żylna, surowica. Przygotowanie: nie wymaga specjalnego przygotowania; zaleca się pobranie próbki rano, po odpoczynku, bez konieczności bycia na czczo. Unikać pobierania próbki bezpośrednio po intensywnym wysiłku fizycznym lub w trakcie ostrej infekcji.
Metoda Wykrywanie przeciwciał przeciwko korze nadnerczy odbywa się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunoblotem. Test wykorzystuje wyspecjalizowane antygeny enzymatyczne, które po związaniu z przeciwciałami z surowicy są oznaczane enzymatycznie, co pozwala na określenie obecności i poziomu (titeru) auto‑przeciwciał.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – wskazuje na obecność auto‑przeciwciał przeciwko korze nadnerczy, co silnie sugeruje autoimmunologiczne zapalenie nadnerczy. Wysoki titer może korelować z aktywnością choroby. Wynik ujemny – nie wyklucza choroby, zwłaszcza w bardzo wczesnym stadium, gdy poziom przeciwciał może być jeszcze niewykrywalny. W przypadku niejednoznacznych wyników zaleca się powtórzenie badania po 4‑6 tygodniach lub wykonanie dodatkowych testów (np.
pomiar kortyzolu, ACTH, test stymulacji ACTH). Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi U osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi obserwuje się zwiększoną częstość występowania dysfunkcji osi podwzgórze‑przysadka‑nadnercza. Wykrycie przeciwciał przeciwko korze nadnerczy może pomóc w wyjaśnieniu niektórych objawów, takich jak zmęczenie, wahania nastroju, zaburzenia snu czy nietolerancja stresu, które mogą wpływać na przebieg i jakość życia pacjentów.