Cel badania Badanie ma na celu oznaczenie poziomu przeciwciał klasy IgM przeciwko kompleksowi fosfatydyloseryna‑protrombina (aPS/PT IgM) w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał jest jednym z kryteriów diagnostycznych zespołu antyfosfolipidowego (APS) oraz może być związana z zaburzeniami neuro‑rozwojowymi, takimi jak autyzm, PANS/PANDAS czy inne choroby neuroimmunologiczne. Wskazania kliniczne Diagnostyka podejrzenia zespołu antyfosfolipidowego (kod ICD‑10 D68.6).
Ocena przyczyn nawracających zakrzepów żylnych lub tętniczych. Badanie przy niepłodności, nawracających poronieniach (ICD‑10 O03‑O07). Ocena przyczyn neuropsychiatrycznych objawów, w tym zaburzeń zachowania, trudności poznawczych i autystycznych spektrum. Monitoring terapii przeciwzakrzepowej u pacjentów z potwierdzonym APS. Metoda Analiza wykonywana jest metodą immunoenzymatyczną ELISA (enzyme‑linked immunosorbent assay).
Do testu wykorzystuje się surowicę pobraną z krwi żylnej. Na specjalnie przygotowanej płytce mikrotestowej umieszczone są antygeny fosfatydyloseryny i protrombiny, które wiążą się z obecnymi w surowicy przeciwciałami IgM. Po serii reakcji enzymatycznych i pomiarze absorbancji uzyskuje się wynik ilościowy wyrażony w jednostkach międzynarodowych (U/mL) lub jako stosunek do wartości kontrolnej.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga postu; zaleca się jedynie unikanie spożycia alkoholu i intensywnego wysiłku fizycznego 24 h przed pobraniem. Pobranie krwi żylnej do probówki bez dodatku antykoagulantu (np. probówki typu SST lub gel‑separator). Po pobraniu probówkę pozostawić do pełnego skrzepnięcia (ok. 30 min w temperaturze pokojowej), następnie odwirować w celu uzyskania surowicy.
Surowicę należy dostarczyć do laboratorium w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 48 h od pobrania. Interpretacja wyników Negatywny / – brak istotnego stężenia przeciwciał IgM aPS/PT. Łagodny podwyższony (15‑30 U/mL) – może wskazywać na wczesną fazę odpowiedzi immunologicznej; wymaga oceny klinicznej i ewentualnego powtórzenia badania. Umiarkowany podwyższony (30‑60 U/mL) – zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowych; zaleca się dalszą diagnostykę i konsultację hematologiczną.
Wysoki (≥ 60 U/mL) – silny czynnik ryzyka APS; wskazuje na potrzebę natychmiastowej oceny klinicznej i rozważenia antykoagulacji. Wynik należy zawsze interpretować w kontekście objawów klinicznych oraz innych badań laboratoryjnych (np. przeciwciała przeciwko białkom β2‑glykoproteina I, antykardiolipiny). Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Badanie aPS/PT IgM może pomóc w identyfikacji podłoża immunologicznego niektórych zaburzeń neurorozwojowych.