Cel badania Test ma na celu oznaczenie w surowicy przeciwciał klasy IgG skierowanych przeciwko kompleksowi fosfatydyloseryna‑protrombina (aPS/PT). Obecność tych przeciwciał jest jednym z kryteriów diagnostycznych zespołu antyfosfolipidowego (APS) i może wskazywać na zwiększone ryzyko zakrzepicy, powikłań ciążowych oraz zaburzeń neuroimmunologicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie zespołu antyfosfolipidowego (APS).
Ocena przyczyn zakrzepicy tętniczej lub żylnej o niejasnym pochodzeniu. Badanie przy niepłodności, poronieniach lub powikłaniach ciążowych związanych z autoimmunologią. Wspomaganie diagnostyki zaburzeń neurorozwojowych (np. ASD, PANS/PANDAS), gdy istnieje podejrzenie udziału przeciwciał antyfosfolipidowych w patogenezie. Kontrola leczenia przeciwzakrzepowego u pacjentów z dodatnimi przeciwciałami. Materiał i metoda Do badania wykorzystuje się krew żylna – surowicę.
Próbka pobierana jest do probówki bez dodatku antykoagulantu, po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, która jest przechowywana w temperaturze 2‑8 °C (do 7 dni) lub zamrażana (–20 °C) przy dłuższym przechowywaniu. Analiza przeprowadzana jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA). Na powierzchni mikropłytki utrwalony jest kompleks fosfatydyloseryna‑protrombina, a następnie dodaje się surowicę pacjenta. Jeśli w surowicy występują przeciwciała IgG, wiążą się one z antygenem.
Po dodaniu enzymatycznie znakowanego przeciwciała przeciw‑IgG i substratu, powstaje sygnał koloryzacyjny proporcjonalny do stężenia przeciwciał. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani post. Zaleca się unikanie intensywnej aktywności fizycznej oraz przyjmowania leków przeciwzakrzepowych (np. heparyny, warfaryny) w dniu pobrania, jeżeli nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza prowadzącego.
Interpretacja wyników Negatywny – stężenie Granica podwyższonego – 20‑40 GPLU; wymaga powtórzenia badania po minimum 12 tygodniach. Pozytywny – >40 GPLU; potwierdzenie wymaga powtórzenia badania w odstępie ≥12 tygodni, zgodnie z kryteriami Sydney. Wynik dodatni, utrzymany w dwóch badaniach, jest istotnym czynnikiem ryzyka zakrzepicy i może sugerować potrzebę dalszej oceny kardiologicznej oraz wdrożenia profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Badania wykazały, że przeciwciała aPS/PT IgG mogą wywoływać dysfunkcję śródbłonka, zwiększać przepuszczalność bariery krew‑mózg oraz wywoływać procesy zapalne w układzie nerwowym. U niektórych pacjentów z autyzmem (ASD) lub zespołami PANS/PANDAS obserwuje się podwyższone poziomy tych przeciwciał, co sugeruje ich potencjalny udział w patogenezie neurozapalnej i zaburzeniach zachowania.