Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i oznaczenie w surowicy przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom charakterystycznym dla komórek szpiczaka (mięsak plazmatyczny). Obecność tych przeciwciał może świadczyć o aktywnej odpowiedzi immunologicznej organizmu na komórki nowotworowe oraz wspomaga diagnostykę i monitorowanie choroby. Wskazania kliniczne Diagnostyka pierwotnego szpiczaka mnogiego (ICD‑10: C90.0) oraz innych dysplazji plazmatycznych.
Ocena odpowiedzi immunologicznej po rozpoczęciu terapii (chemioterapia, immunoterapia, przeszczep szpiku). Wykrywanie nawrotu choroby lub progresji po zakończeniu leczenia. Badania kontrolne w ramach badań klinicznych nowych leków przeciwnowotworowych. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły (krew żylna).
Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych, odwirowana w ciągu 30–60 min od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy (maksymalnie 24 h). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczna głodówka ani odstawienie leków. W przypadku pacjentów przyjmujących immunosupresję lub terapię przeciwciałami monoklonalnymi należy odnotować te informacje, gdyż mogą wpływać na wynik.
Metoda Wykorzystuje się technikę immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencję pośrednią, w której antygeny specyficzne dla komórek szpiczaka są przytwierdzone do podłoża, a następnie wykrywa się przyłączone przeciwciała z surowicy pacjenta przy pomocy znakowanego wtórnego przeciwciała. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto przeciwciała przeciwko antygenom szpiczaka; sugeruje aktywność choroby, reakcję immunologiczną lub obecność minimalnej choroby resztkowej.
Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał; może oznaczać brak aktywnej odpowiedzi immunologicznej, wczesny etap choroby lub skuteczne zahamowanie komórek nowotworowych terapią. Wartości graniczne i interpretacja powinny być zawsze oceniane w kontekście pełnego obrazu klinicznego, wyników morfologii krwi, białka M oraz badań obrazowych. Powiązane badania Elektroforeza białek surowicy i immunofiksacja (ocena białka M).
Badanie wolnych łańcunków lekkich (kappa, lambda) w surowicy. Morfologia krwi, ocena cytopenii. Badania obrazowe (RTG, MRI, PET/CT) w ocenie stopnia zaawansowania. Uwagi specjalne Test jest przeznaczony do użytku w laboratoriach specjalistycznych. Wynik nie zastępuje pełnej diagnostyki onkologicznej, a jedynie stanowi dodatkowy element oceny immunologicznej pacjenta z podejrzeniem lub rozpoznanym szpiczakiem mnogim.