Cel badania Test określa obecność i poziom przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom komórek śródbłonka naczyń (AECA – anti‑endothelial cell antibodies) w surowicy krwi żylnej. Wynik umożliwia wykrycie reakcji autoimmunologicznej skierowanej przeciwko naczyniom, co jest istotne w diagnostyce wielu chorób zapalnych i autoimmunologicznych. Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia naczyń (np. zapalenie naczyń małych i średnich, choroba Behçeta) – ICD‑10 M31.7, M30‑M31.
Choroby układu łącznego, w szczególności toczeń rumieniowaty układowy (ICD‑10 M32) oraz zespół Sjögrena (ICD‑10 M35.0). Autoimmunologiczne zapalenie skóry i błon śluzowych, np. pemfigoid, zapalenie skórno‑naczyniowe. Ocena stanu immunologicznego u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, PANS/PANDAS, gdzie podejrzewa się udział mechanizmów autoimmunologicznych. Monitorowanie aktywności choroby i odpowiedzi na leczenie immunosupresyjne.
Materiał biologiczny Krew żylna – pobrana w warunkach sterylnych. Surowica – uzyskana po odwirowaniu krwi w temperaturze pokojowej, bez dodatku antykoagulantów. Metoda Badanie przeprowadzane jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencji pośredniej, w zależności od dostępności laboratoriów. Wykorzystuje się wyizolowane antygeny komórek śródbłonka naczyń przytwierdzone do podłoża testowego.
Po dodaniu surowicy pacjenta, przeciwciała wiążą się z antygenem, a następnie są wykrywane przy pomocy znakowanego przeciwciała wtórnego, co generuje sygnał proporcjonalny do stężenia AECA. Interpretacja wyników Negatywny wynik – brak wykrywalnych przeciwciał AECA; nie wyklucza jednak choroby, gdyż nie wszystkie typy zapalenia naczyń wykazują ich obecność. Pozytywny wynik – wykryto przeciwciała AECA.
Wysokie titry mogą sugerować aktywną fazę zapalenia naczyń lub nasilenie procesu autoimmunologicznego. Należy skorelować z objawami klinicznymi i innymi badaniami laboratoryjnymi (np. Wartość progowa ustalana jest indywidualnie przez laboratorium; zazwyczaj przyjmuje się granicę 20‑30 U/ml jako punkt odcięcia. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne.
Zaleca się jednak: Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w dniu pobrania. Nie przyjmowanie leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, aspiryna) na 48 h przed badaniem, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Informowanie lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, sterydach oraz suplementach diety.