Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy krwi obecności autoprzeciwciał skierowanych przeciwko antygenom komórek ślinianek (głównie nabłonka gruczołów ślinowych). Obecność tych przeciwciał świadczy o autoimmunologicznym ataku na tkankę ślinową, co jest charakterystyczne dla zespołu Sjögrena oraz może występować w innych chorobach autoimmunologicznych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zespołu Sjögrena (ICD‑10: M35.0) Objawy suchości jamy ustnej i oczu nie wyjaśnione innymi przyczynami Ocena współistniejących chorób autoimmunologicznych (np.
toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów) Badanie przyczyn neuroinflammacji u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdy istnieje podejrzenie udziału układu odpornościowego Monitorowanie aktywności choroby u pacjentów już zdiagnozowanych z zespołem Sjögrena Materiał biologiczny Do testu pobiera się krew żylna, z której po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Zalecane jest pobranie 2–4 ml krwi.
Metoda Wykrywanie przeciwciał odbywa się przy użyciu jednej z następujących technik: ELISA (test immunoenzymatyczny) – płytka pokryta antygenami komórek ślinianek, na której w surowicy wiążą się specyficzne IgG/IgM. Po dodaniu enzymatycznego podłoża uzyskuje się sygnał kolorowy proporcjonalny do stężenia przeciwciał.
Immunofluorescencja pośrednia (IIF) – preparaty tkankowe z ludzkimi śliniankami inkubowane z surowicą pacjenta, a następnie z przeciwciałem wtórnym znakowanym fluorescencyjnie. Obserwuje się charakterystyczny wzorzec fluorescencji. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga specjalnego postu ani diety.
Wskazane jest unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania oraz nie przyjmowanie leków immunosupresyjnych w ciągu 48 h, o ile nie jest to niezgodne z zaleceniami lekarza. Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako: Negatywny – brak wykrywalnych przeciwciał, co zmniejsza prawdopodobieństwo autoimmunologicznego zapalenia ślinianek.