Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i oznaczenie poziomu przeciwciał skierowanych przeciwko jednoniciowemu DNA (anti‑ssDNA) w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał jest charakterystyczna dla niektórych chorób autoimmunologicznych i może świadczyć o aktywności układu odpornościowego skierowanego przeciw własnym strukturom. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie tocznia rumieniowego układowego (SLE) oraz innych chorób tkanki łącznej (np.
mieszane choroby tkanki łącznej, choroba Sjögrena). Ocena podejrzenia zespołu autoimmunologicznego wywołanego lekami. Wspomaganie diagnostyki zespołów neuroimmunologicznych, w tym PANS/PANDAS oraz niektórych zaburzeń neurorozwojowych, gdzie istnieje podejrzenie udziału autoimmunologii. Kontrola aktywności choroby i skuteczności terapii immunosupresyjnej. Materiał biologiczny Krew żylna – pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu.
Surowica – uzyskana po odwirowaniu krwi i odcedzeniu osadu. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna diety ani post. Zaleca się jednak, aby pacjent unikał intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania wysokich dawek suplementów witaminowych lub mineralnych w dniu badania, gdyż mogą one wpływać na wynik immunologiczny. Próbkę należy pobrać w warunkach aseptycznych, a surowicę przechowywać w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy.
Metoda Wykrywanie przeciwciał anti‑ssDNA najczęściej odbywa się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencji pośredniej. Testy ELISA zapewniają ilościowy pomiar przeciwciał i są standaryzowane pod kątem powtarzalności i czułości. Interpretacja wyników Wynik negatywny / niskie miana (≤ 1:20) – brak istotnego przeciwciała, co jest typowe dla zdrowych osób.
Wynik dodatni o niskim poziomie (1:20‑1:80) – może występować w łagodnych lub wczesnych stadiach chorób autoimmunologicznych; wymaga korelacji z innymi badaniami i objawami klinicznymi. Wynik dodatni wysokiego poziomu (> 1:80) – silnie sugeruje aktywną autoimmunologiczną reakcję, typowo obserwowaną w SLE i poważnych chorobach tkanki łącznej. Interpretacja powinna być zawsze prowadzona w kontekście pełnego obrazu klinicznego oraz innych badań laboratoryjnych (np.
przeciwciała anty‑dsDNA, ANA, CRP). Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi W niektórych przypadkach podwyższony poziom przeciwciał anti‑ssDNA może być elementem szerszego obrazu autoimmunologicznego, który wpływa na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Badanie może być użyte jako część panelu diagnostycznego w ocenie dzieci i dorosłych z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdy istnieje podejrzenie immunologicznego podłoża objawów.