Cel badania Test określa ilość przeciwciał klasy IgA skierowanych przeciwko białku gliadyny, jednemu z głównych składników glutenu. Wynik pomaga w diagnostyce nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten oraz w monitorowaniu skuteczności diety bezglutenowej, co jest istotne m.in. w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, takich jak autyzm czy PANS/PANDAS. Wskazania kliniczne Podejrzenie nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten (NCGS).
Ocena zgodności pacjenta z dietą bezglutenową, zwłaszcza u osób z ASD, zaburzeniami neurorozwojowymi lub objawami neurologicznymi. Wspomaganie diagnostyki różnicowej w chorobach autoimmunologicznych jelit (np. celiakia – ICD‑10 K90.0) oraz w przypadkach podwyższonych markerów zapalnych jelit. Badanie kontrolne po wprowadzeniu diety eliminującej gluten. Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z koagulacją.
Surowica – po odwirowaniu krwi, przechowywana w temperaturze 2‑8 °C do czasu analizy. Metoda Oznaczenie odbywa się metodą immunoenzymatyczną ELISA (Enzyme‑Linked Immunosorbent Assay). Wykorzystuje się wysoko specyficzne antygeny gliadynowe przytwierdzone do płytki mikrotitracyjnej. Po dodaniu surowicy, przeciwciała IgA wiążą się z antygenem.
Następnie dodawany jest enzymatycznie znakowany antyciało przeciw‑IgA, które po reakcji z podsubstratem generuje sygnał kolorymetryczny proporcjonalny do stężenia przeciwciał w próbce. Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych (U/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani post.
Zaleca się jednak, aby pacjent nie spożywał dużych ilości produktów zawierających gluten w ciągu 24‑48 h przed pobraniem, gdyż może to wpływać na chwilowe podwyższenie poziomu przeciwciał. W przypadku dzieci i osób z zaburzeniami sensorycznymi zaleca się łagodne podejście i wyjaśnienie procedury. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa (ujemna) – brak wykrywalnych przeciwciał IgA przeciw gliadynie; nie wskazuje na NCGS, ale nie wyklucza innych przyczyn objawów.
Wartość podwyższona (dodatnia) – sugeruje obecność przeciwciał IgA przeciw gliadynie, co może świadczyć o nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten lub o nieprzestrzeganiu diety bezglutenowej. W połączeniu z objawami klinicznymi wymaga dalszej oceny.