Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w materiale kałowym przeciwciał klasy IgA i IgG skierowanych przeciwko gliadynie oraz enzymowi transglutaminazie tkankowej (tTG). Obecność tych przeciwciał jest markerem immunologicznym reakcji na gluten i pomaga w diagnostyce celiakii, nietolerancji glutenu oraz ocenie odpowiedzi immunologicznej u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak ASD.
Wskazania kliniczne Podejrzenie celiakii (ICD‑10 K90.0) przy nietypowych objawach, np. zaburzenia neurologiczne, opóźniony rozwój, problemy behawioralne. Pacjenci z podejrzeniem niedoboru IgA (np. selektywna deficyt IgA) – w takim przypadku badanie IgG jest kluczowe. Monitorowanie przestrzegania diety bezglutenowej u osób z potwierdzoną celiakią.
Ocena stanu immunologicznego u dzieci i dorosłych z autyzmem (ASD), zespołem PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, w których obserwuje się podwyższony poziom przeciwciał przeciwko glutenowi. Diagnostyka nietolerancji glutenu (ICD‑10 K90.4) oraz innych chorób autoimmunologicznych jelita cienkiego. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: świeży kał (około 5 g), pobrany w czystym pojemniku bez dodatków.
Pacjent nie musi stosować specjalnej diety przed pobraniem próbki, ale zaleca się spożycie zwykłej diety zawierającej gluten w ciągu ostatnich 7 dni. Unikać pobierania próbki po przyjęciu antybiotyków, probiotyków lub leków przeciwzapalnych w ciągu 48 h, gdyż mogą one wpływać na wynik. Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania; w razie opóźnienia przechowywać w temperaturze 2‑8 °C.
Metoda W laboratorium stosuje się technikę immunoenzymatyczną (ELISA) z wykorzystaniem wyspecjalizowanych antygenów gliadyny i tTG. Test jednocześnie oznacza przeciwciała IgA i IgG, co umożliwia ocenę pełnego obrazu immunologicznego, szczególnie w przypadkach deficytu IgA. Interpretacja wyników Pozytywny wynik (podwyższony poziom IgA i/lub IgG przeciwciał): sugeruje aktywną reakcję immunologiczną na gluten.
Wysokie wartości IgA przeciw tTG są najbardziej charakterystyczne dla celiakii. Negatywny wynik: nie wyklucza celiakii, zwłaszcza w początkowych stadiach choroby lub przy bardzo niskim spożyciu glutenu. Wymagana jest dalsza diagnostyka, np. badanie serologiczne krwi oraz endoskopowa biopsja jelita. Podwyższony IgG przy jednocześnie niskim IgA: wskazuje na selektywną deficyt IgA i wymaga dodatkowych badań serologicznych oraz oceny klinicznej.