Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał klasy IgA skierowanych przeciwko endomysium (EMA) oraz gliadynie (AGA). Obecność tych przeciwciał jest charakterystyczna dla celiakii (ICD‑10 K90.0) i innych zaburzeń nietolerancji glutenu, a także może być istotna w ocenie wpływu glutenu na przebieg zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu.
Wskazania kliniczne Diagnostyka celiakii – potwierdzenie lub wykluczenie choroby na podstawie wysokich titerów EMA IgA oraz AGA IgA. Monitorowanie skuteczności diety bezglutenowej u pacjentów z potwierdzoną celiakią. Badanie przy podejrzeniu nietolerancji glutenu u dzieci i dorosłych z objawami gastro‑enterologicznymi, dermatologicznymi lub neurologicznymi. Ocena roli reakcji immunologicznej na gluten w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np.
ASD, ADHD), gdzie gluten może wpływać na zachowanie i funkcje poznawcze. U osób z podwyższonym ryzykiem celiakii (pierwszoplanowi krewni, choroby autoimmunologiczne, cukrzyca typu 1). Materiał i metoda Materiał: Krew żylna, surowica. Metoda: Testy serologiczne oparte na technice ELISA (enzymatyczno‑immunologiczny test) do oznaczania poziomu AGA IgA oraz immunofluorescencji pośredniej (IIF) do wykrywania EMA IgA.
Wynik podawany jest w jednostkach jednostkowych (U/ml) lub jako stosunek do wartości referencyjnej (titer). Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie wymaga się specjalnego przygotowania dietetycznego. Zaleca się jednak, aby pacjent nie przyjmował suplementów żelaza, witaminy C oraz leków immunosupresyjnych w ciągu 24 h przed pobraniem, gdyż mogą one wpływać na wynik testu.
Interpretacja wyników EMA IgA dodatnie (wysoki titer): Wysoka specyficzność (>95 %) dla celiakii – silny wskaźnik choroby. AGA IgA dodatnie przy jednoczesnym braku EMA: Może wskazywać na wczesną fazę choroby, nietypową celiakię lub inną nietolerancję glutenu; wymaga dalszej oceny, np. testu na przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG IgA).
Negatywne wyniki przy jednoczesnym niedoborze całkowitego IgA: Wynik może być fałszywie ujemny; w takim przypadku zaleca się wykonanie badań przeciwciał klasy IgG (tTG IgG, DGP IgG). Fałszywie dodatnie wyniki: Mogą wystąpić w chorobach autoimmunologicznych, infekcjach przewodu pokarmowego lub przy przyjmowaniu leków immunomodulujących.