Cel badania Test anty‑CCP (przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi 3) ma na celu wykrycie w surowicy krwi żylnej przeciwciał skierowanych przeciwko cytrulinyzowanym białkom. Obecność tych przeciwciał jest silnie powiązana z patogenezą reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i może występować już przed pojawieniem się objawów klinicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka różnicowa i potwierdzenie reumatoidalnego zapalenia stawów.
Ocena ryzyka rozwoju RZS u pacjentów z niejasnymi objawami stawowymi. Monitorowanie aktywności choroby oraz odpowiedzi na leczenie immunomodulujące. Rozważanie w kontekście zespołów autoimmunologicznych współwystępujących z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS), gdzie obecność anty‑CCP może wskazywać na dodatkowy komponent autoimmunologiczny. Metoda Badanie przeprowadza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub testem chemiluminescencyjnym.
Wykorzystuje się syntetyczny cykliczny peptyd cytrulinyzowany (CCP‑3) jako antygen, który wiąże się z przeciwciałami obecnymi w surowicy. Po dodaniu odpowiednich odczynników i substratu uzyskuje się sygnał optyczny, którego intensywność jest proporcjonalna do stężenia anty‑CCP w próbce. Przygotowanie pacjenta Do pobrania potrzebna jest 5‑10 ml krwi żylnej, najlepiej rano po nocnym poście (co najmniej 8 h).
Próbkę należy zebrać do probówki bez dodatku antykoagulantu, a następnie po odwirowaniu uzyskać surowicę, którą przechowuje się w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy (maksymalnie 48 h) lub zamraża przy –20 °C przy dłuższym przechowywaniu. Interpretacja wyników Wynik ujemny (zwykle Wynik dodatni o niskim poziomie (20‑40 U/ml) – może wskazywać na wczesną fazę RZS lub inne choroby autoimmunologiczne; wymaga korelacji klinicznej.
Wynik dodatni o wysokim poziomie (> 40 U/ml) – silna predykcja rozwoju RZS oraz wskazanie na aktywny proces autoimmunologiczny. Wartość progowa może się różnić w zależności od zastosowanego zestawu testowego; zawsze należy odwołać się do norm podanych przez laboratorium. Ograniczenia i uwagi Test nie jest jedynym kryterium diagnostycznym – wynik należy interpretować w połączeniu z badaniem klinicznym, radiologicznym i innymi markerami (np. czynnik reumatoidalny, OB, CRP).
Przeciwciała anty‑CCP mogą występować w innych chorobach autoimmunologicznych (np. toczeń, choroba Hashimoto) oraz rzadko w infekcjach. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi obserwuje się zwiększoną częstość występowania zaburzeń autoimmunologicznych.