Cel badania Test określa obecność i poziom przeciwciał przeciw aktynie (ang. anti‑actin antibodies, ASMA) w surowicy krwi. Przeciwciała te skierowane są przeciwko filamentom aktynowym mięśni gładkich i są markerem autoimmunologicznego procesu zapalnego w wątrobie. Wskazania kliniczne Diagnostyka podejrzenia autoimmunologicznego zapalenia wątroby (ICD‑10 K73.0 – autoimmunologiczne zapalenie wątroby).
Ocena aktywności choroby u pacjentów z potwierdzonym autoimmunologicznym zapaleniem wątroby. Rozróżnienie przyczyn podwyższonego aminotransferazowego obrazu klinicznego – odróżnienie autoimmunologicznego zapalenia wątroby od innych etiologii (np. Badanie w ramach oceny współistniejących chorób autoimmunologicznych, takich jak pierwotna marskość żółciowa, toczeń rumieniowaty układowy czy choroby zapalne jelit.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – wykrycie autoimmunologicznego podłoża może pomóc w kompleksowej ocenie pacjenta, gdy istnieje podejrzenie współwystępowania zaburzeń immunologicznych. Materiał biologiczny Surowica uzyskana z krwi żylnej pobranej w warunkach sterylnych. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 2 h od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 7 dni przed analizą.
Metoda Badanie wykonywane jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencyjną (IFA) w zależności od laboratorium. Test opiera się na wiązaniu przeciwciał pacjenta z antygenem aktyny przytwierdzonym do podłoża, a następnie detekcji reakcji przy użyciu znakowanego drugorzędowego przeciwciała.
Interpretacja wyników Negatywny wynik (poniżej wartości odcięcia) – brak wykrywalnych przeciwciał przeciw aktynie; nie wyklucza jednak innych przyczyn autoimmunologicznego zapalenia wątroby. Pozytywny wynik (powyżej wartości odcięcia) – obecność przeciwciał, co wspiera diagnozę autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu 1 oraz może wskazywać na aktywność choroby.
Wysoki poziom – sugeruje silną reakcję autoimmunologiczną; wymaga dalszej oceny klinicznej i monitorowania w trakcie leczenia immunosupresyjnego. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania suplementów zawierających duże ilości witaminy K w dniu pobrania, aby nie wpływać na ewentualne wyniki innych jednocześnie wykonywanych testów wątrobowych.