Cel badania Test ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał onkoneuronalnych (tzw. antygenów paraneoplastycznych) przy użyciu techniki immunofluorescencji pośredniej (IIF) oraz potwierdzającego immunoblotu. Obecność tych przeciwciał świadczy o autoimmunologicznym ataku układu nerwowego, często powiązanym z nowotworem lub z zespołami encefalopatii autoimmunologicznej. Wskazania kliniczne Objawy zespołów paraneoplastycznych układu nerwowego (np.
zapalenie mózgu, zapalenie móżdżku, zespół Guillain‑Barré, zespół opsyjnym, zespół limbic). Nietypowe lub nagłe regresje rozwojowe, napady padaczkowe, zmiany zachowania lub zaburzenia poznawcze u dzieci i młodzieży, w tym w kontekście ASD, PANS/PANDAS. Poszukiwanie przyczyny autoimmunologicznej w przewlekłych zaburzeniach neurologicznych, które nie reagują na standardowe terapie. Ocena ryzyka nowotworu u pacjentów z objawami neurologicznymi nie wyjaśnionymi innymi metodami.
Materiał biologiczny Krew żylna – surowica (minimum 2 ml). Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna diety, ale należy unikać podawania immunoglobulin, plazmaferezy lub wysokodawkowej kortykosteroidoterapii na co najmniej 4 tygodnie przed badaniem, gdyż mogą one obniżać wykrywalność przeciwciał. Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych.
Metoda Badanie składa się z dwóch etapów: Immunofluorescencja pośrednia (IIF) – surowica jest inkubowana z przygotowanymi preparatami tkankowymi (np. móżdżek szczurzy) zawierającymi antygeny onkoneuronalne. Po dodaniu wtórnego przeciwciała znakowanego fluorochromem obserwuje się charakterystyczne wzorce fluorescencji pod mikroskopem. Immunoblot – w przypadku pozytywnego wyniku IIF wykonywany jest immunoblot, w którym na membranie utrwalone są wyselekcjonowane antygeny (np.
Hu, Yo, Ri, Ma2, CV2/CRMP5, amphiphysin). Surowica pacjenta reaguje z tymi antygenami, a po dodaniu przeciwciała znakowanego enzymem uzyskuje się sygnał kolorowy, pozwalający na identyfikację konkretnego przeciwciała. Interpretacja wyników Wynik pozytywny oznacza wykrycie przeciwciał onkoneuronalnych i wymaga dalszej oceny klinicznej pod kątem: Obecności ukrytego nowotworu (np. drobnokomórkowego raka płuca, nowotwory germinalne, limfoma).
Potencjalnego związku z autoimmunologiczną encefalopatią, zapaleniem móżdżku lub innymi zespołami neurologicznymi. Rozważenia dodatkowych badań obrazowych (CT, MRI, PET) oraz dalszych testów serologicznych (przeciwciała anty‑NMDA, GAD, LGI1). Wynik negatywny nie wyklucza całkowicie choroby, ale zmniejsza prawdopodobieństwo obecności przeciwciał onkoneuronalnych.