Cel badania Test ma na celu wykrycie w surowicy krwi żylnej specyficznych przeciwciał onkoneuronalnych, które są markerami autoimmunologicznej odpowiedzi organizmu na obecność nowotworu. Obecność tych przeciwciał wskazuje na możliwość rozwoju zespołów paranowotworowych oraz pomaga w lokalizacji ukrytego nowotworu. Wskazania kliniczne Objawy neurologiczne o niejasnym podłożu (np. zaburzenia pamięci, ataksja, neuropatia, dysautonomia).
Podejrzenie zespołu paranowotworowego (ICD‑10: G70‑G73, C00‑C97). Nowotwory z wysokim ryzykiem wystąpienia przeciwciał onkoneuronalnych (np. drobnokomórkowy rak płuca, nowotwory germinalne, limfoma). Monitorowanie pacjentów po rozpoznaniu nowotworu pod kątem rozwoju powikłań neurologicznych. Ocena układu immunologicznego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, w kontekście możliwych procesów autoimmunologicznych.
Metoda Analiza przeprowadzana jest na surowicy pobranej z krwi żylnej. Wykorzystuje się jedną lub kombinację następujących technik laboratoryjnych: Immunoblot (Western blot) – pozwala na identyfikację przeciwciał skierowanych przeciw konkretnym antygenom onkoneuronalnym. ELISA (Enzyme‑Linked Immunosorbent Assay) – umożliwia ilościowe oznaczenie poziomu przeciwciał.
Immunofluorescencja pośrednia – stosowana w przypadkach wątpliwych, pozwala na wizualizację wiązania przeciwciał do komórek nerwowych. Badanie obejmuje następujące antygeny: anty‑Hu (ANNA‑1), anty‑Ri (ANNA‑2), anty‑Yo (PCA‑1), anty‑CV2 (CRMP‑5), anty‑Ma2/TA, anty‑rekoweryna, anty‑amfifizyna, anty‑SOX‑1 oraz anty‑titina. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykrycie jednego lub kilku przeciwciał onkoneuronalnych sugeruje obecność zespołu paranowotworowego.
Konieczna jest dalsza diagnostyka obrazowa (CT, MRI, PET) w celu lokalizacji nowotworu. Wynik ujemny – brak wykrytych przeciwciał nie wyklucza choroby, zwłaszcza w początkowych stadiach lub przy niskim poziomie przeciwciał. Należy rozważyć powtórzenie badania w razie progresji objawów. Poziom przeciwciał – wysokie miana (np. tytuł >1:640) korelują z większym ryzykiem aktywnego nowotworu i cięższym przebiegiem neurologicznym.
Znaczenie kliniczne – wynik powinien być interpretowany w kontekście pełnego obrazu klinicznego pacjenta, w tym historii choroby, wyników badań obrazowych i innych testów laboratoryjnych. Przygotowanie pacjenta Do pobrania próbki nie jest wymagana specjalna dieta ani okres postu. Należy jednak: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania, aby zminimalizować hemolizę. Zadbać o prawidłowe pobranie krwi żylnej – 5 ml surowicy w probówce bez dodatków antykoagulacyjnych.