Cel badania Test "P/c neuronalne" służy do oznaczania w surowicy krwi stężenia wybranych białek charakterystycznych dla neuronów (np. neuron‑specyficzna enolaza, białko S100B, glialny kwas fibrylarny, neurofilament lekki). Analiza pozwala wykryć uszkodzenie lub aktywację komórek nerwowych oraz ocenić procesy neurozapalne.
Wskazania kliniczne Ocena stopnia uszkodzenia mózgu po urazie (ICD‑10 S06.0‑S06.9) Monitorowanie przebiegu zapalenia mózgu i rdzenia (ICD‑10 G04‑G05) Diagnostyka i kontrola chorób neurodegeneracyjnych (np.
choroba Alzheimera, choroba Parkinsona – ICD‑10 G30, G20) Badanie neurozapalnych mechanizmów w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ICD‑10 F84) Ocena skutków toksycznych, farmakologicznych lub metabolicznych wpływających na układ nerwowy Materiał biologiczny Surowica (serum) pobrana z żyły obwodowej. Próbka powinna być odwirowana w temperaturze 4 °C, a osad krwinkowy usunięty.
Zaleca się, aby surowica nie była hemolizowana, ponieważ hemoliza może fałszować wyniki. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta ani post. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) w ciągu 24 h przed pobraniem, aby nie wpływać na poziom markerów zapalnych.
Metoda Oznaczenie odbywa się metodą immunochemiczną (ELISA lub test chemiluminescencyjny) z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych specyficznych dla wybranych białek neuronalnych. Wynik podaje się w ng/mL lub pg/mL, w zależności od konkretnego markera. Interpretacja wyników Wartości w normie – brak istotnego uszkodzenia lub aktywacji neuronów. Podwyższone stężenia – sugerują uszkodzenie komórek nerwowych, neurozapalę lub zwiększoną przepuszczalność bariery krew‑mózg (np.
po urazie, w zapaleniu mózgu, w chorobach neurodegeneracyjnych). Znaczne podwyższenie może wymagać dalszej diagnostyki obrazowej (MRI, CT) oraz oceny klinicznej. Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi W kontekście ASD oraz innych zaburzeń neurorozwojowych podwyższone poziomy niektórych markerów neuronalnych (np. S100B, neurofilamentów) mogą odzwierciedlać przewlekłe procesy neurozapalne lub dysfunkcję bariery krew‑mózg.