Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i oznaczenie poziomu przeciwciał antyrybosomalnych (przeciwko białkom rybosomalnym, w tym przeciwko antygenowi P) w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał jest charakterystyczna dla niektórych chorób autoimmunologicznych, zwłaszcza toczenia rumieniowego układowego (ICD‑10 M32), i może być związana z objawami neuropsychiatrycznymi oraz zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Diagnostyka toczenia rumieniowego układowego (SLE), zwłaszcza postaci neuropsychiatrycznej. Ocena aktywności choroby autoimmunologicznej oraz monitorowanie odpowiedzi na terapię immunosupresyjną. Badanie w ramach kompleksowej oceny autoimmunologicznego podłoża zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdy podejrzewa się wpływ maternych przeciwciał na rozwój mózgu płodu.
Rozpoznanie zespołu mieszanych chorób tkanki łącznej (MCTD) i innych chorób układu łącznego, w których antyrybosomalne mogą występować. Materiał biologiczny Do badania pobiera się krew żylna, z której uzyskuje się surowicę. Próbka powinna być pobrana w probówce bez dodatku antykoagulantu, a następnie odwirowana w celu oddzielenia surowicy. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga specjalnych warunków – nie jest konieczne pozostawanie na czczo.
Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków immunosupresyjnych lub sterydów w dniu pobrania, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza prowadzącego. Metoda Wykrywanie przeciwciał antyrybosomalnych odbywa się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunoblotem, które umożliwiają ilościowe określenie stężenia przeciwciał w jednostkach międzynarodowych (IU/ml) lub w tytule.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – obecność przeciwciał antyrybosomalnych sugeruje aktywność choroby autoimmunologicznej, zwłaszcza SLE. Wysokie miana mogą korelować z objawami neuropsychiatrycznymi (np. depresja, zaburzenia poznawcze) oraz zwiększonym ryzykiem wpływu maternych przeciwciał na rozwój płodu.
Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał nie wyklucza choroby autoimmunologicznej; w niektórych przypadkach przeciwciała mogą być obecne w niskich stężeniach poniżej progu wykrywalności. Wynik nieokreślony / borderline – wymaga powtórzenia badania oraz oceny klinicznej, w tym dodatkowych testów autoimmunologicznych (np.