Cel badania Test wykrywa przeciwciała antyfosfolipidowe (anticardiolipin) klasy IgM i IgG w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał jest kluczowym elementem diagnostyki zespołu antyfosfolipidowego (APS) oraz oceny predyspozycji do zakrzepicy i powtarzających się poronień. Wskazania kliniczne Nieuzasadnione przedłużenie czasu aPTT lub obecność lupusowego antykoagulantu (LA) w badaniach koagulologicznych.
Historia zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, udaru mózgu lub innych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. Powtarzające się poronienia (co najmniej dwa w kolejnych ciążach) bez wyraźnej przyczyny. Choroby autoimmunologiczne, w tym toczeń rumieniowaty układowy. Ocena ryzyka zakrzepowego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których obserwuje się zwiększoną częstość występowania zaburzeń immunologicznych.
Metoda Do oznaczenia przeciwciał antyfosfolipidowych wykorzystuje się testy immunologiczne, najczęściej ELISA (ang. enzyme‑linked immunosorbent assay). Próbka surowicy jest inkubowana z antygenem (kardiolipiną) przyłączonym do podłoża, a następnie wykrywa się przyłączenie przeciwciał klasy IgM lub IgG przy pomocy znakowanego enzymem przeciwciała wtórnego. Intensywność sygnału optycznego jest proporcjonalna do stężenia przeciwciał w badanej próbce.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w warunkach aseptycznych. Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani odstawienia leków, chyba że pacjent przyjmuje antykoagulanty (warfaryna, heparyna) – w takim przypadku informujemy lekarza prowadzącego o możliwym wpływie na wynik. Interpretacja wyników Negatywny wynik (przeciwciała nieobecne lub poniżej wartości progowych) – zmniejszone ryzyko APS, choć nie wyklucza innych przyczyn zakrzepicy.
Pozytywny wynik IgM i/lub IgG – sugeruje podwyższone ryzyko zespołu antyfosfolipidowego. Konieczna jest ocena kliniczna oraz, w razie potrzeby, potwierdzenie innymi testami (np. LA, przeciw‑β2‑glicoproteina I). Wysokie titres (znacznie powyżej progu) – zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń zakrzepowych i wskazują na potrzebę dalszej oceny ryzyka oraz ewentualnego wprowadzenia profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi obserwuje się częstsze nieprawidłowości immunologiczne, w tym podwyższone poziomy przeciwciał antyfosfolipidowych. Badanie to może pomóc w identyfikacji dodatkowego czynnika ryzyka zakrzepicy, co jest istotne przy planowaniu interwencji medycznych i monitorowaniu stanu zdrowia.