Cel badania Analiza poziomu kwasów omega‑3, w szczególności eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA), w pełnej krwi żylnej z użyciem antykoagulantu EDTA. Wynik pozwala określić, w jakim stopniu te wielonienasycone kwasy tłuszczowe oddziałują na układ krążenia, procesy zapalne oraz rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego, co jest istotne w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych, takich jak autyzm (ASD) czy PANS/PANDAS.
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych (miażdżyca, nadciśnienie, arytmie). Monitorowanie stanu odżywienia kwasami omega‑3 u pacjentów z niedoborami żywieniowymi (ICD‑10: E61.1 – niedobór innych składników odżywczych). Wsparcie diagnostyki i terapii zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdzie niskie poziomy EPA/DHA mogą wpływać na zachowanie, funkcje poznawcze i stan zapalny mózgu.
Ocena skuteczności suplementacji omega‑3 oraz kontrola interwencji dietetycznych. Badanie w kontekście chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych (np. Materiał i metoda Próbka: 5 ml pełnej krwi żylnej pobranej do probówki z EDTA. Analiza odbywa się metodą chromatografii gazowej sprzężonej z detektorem masowym (GC‑MS) lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) po ekstrakcji lipidów metodą Folch’a.
Wynik obejmuje: Stężenie EPA (µg/ml lub % całkowitych kwasów tłuszczowych). Stężenie DHA (µg/ml lub % całkowitych kwasów tłuszczowych). Wskaźnik omega‑3 (Omega‑3 Index) – stosunek sumy EPA i DHA do całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych w erytrocytach, wyrażony w %. Interpretacja wyników Typowe wartości referencyjne (zależne od laboratorium) to: EPA: 0,5–1,5 % całkowitych kwasów tłuszczowych. DHA: 2,0–5,0 % całkowitych kwasów tłuszczowych.
Obniżone poziomy mogą wskazywać na: Niedostateczne spożycie ryb i produktów bogatych w EPA/DHA. Wzmożone zużycie w stanach zapalnych lub metabolicznych. Problemy z wchłanianiem tłuszczów (np. choroby wątroby, zaburzenia trzustki). Wysokie wartości zazwyczaj wynikają z suplementacji lub diety bogatej w tłuste ryby; w niektórych przypadkach mogą wymagać oceny pod kątem równowagi omega‑6/omega‑3.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się: 12‑godzinny post (dozwolone woda). Unikanie suplementów omega‑3, oleju rybego oraz dużych dawek ryb w ciągu 48 h przed badaniem. Stosowanie się do zaleceń lekarza w zakresie leków przeciwzakrzepowych – zazwyczaj nie wpływają na wynik. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Badanie omega‑3 jest cennym narzędziem w ocenie stanu odżywienia mózgu u osób z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.