Cel badania Badanie ma na celu dokładne wyznaczenie koncentracji ołowiu (Pb) w krwi pełnej, co umożliwia wykrycie zarówno niedawnego, jak i przewlekłego kontaktu z tym toksycznym pierwiastkiem oraz oszacowanie potencjalnego ryzyka zdrowotnego. Wskazania kliniczne Osoby wykonujące prace w środowiskach o podwyższonym ryzyku kontaktu z ołowiem (przemysł metalurgiczny, spawalnictwo, recykling baterii, produkcja farb).
Dzieci wykazujące objawy sugerujące zatrucie ołowiem: opóźnienie rozwoju psychoruchowego, zaburzenia zachowania, problemy z uwagą i koncentracją, które mogą nasilać się w spektrum autyzmu. Pacjenci narażeni środowiskowo, np. zamieszkujący budynki z farbami ołowiowymi, spożywający wodę z zanieczyszczonych źródeł. Kobiety w ciąży, u których istnieje ryzyko przenikania ołowiu przez łożysko i wrodzonego zatrucia płodu.
Kontrola efektywności terapii chelatacyjnej oraz monitorowanie poziomu Pb po interwencjach środowiskowych lub zmianie warunków pracy. Materiał biologiczny Do analizy pobiera się krew pełną (zwykle 2‑5 ml) do probówki wolnej od metali, najczęściej zawierającej EDTA lub heparynę. Należy unikać używania igieł i strzykawek wykonanych z metalu, które mogłyby wprowadzić fałszywie podwyższone wyniki.
Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana głodówka – posiłki i płyny można spożywać normalnie. Przed pobraniem krwi należy zdjąć biżuterię oraz odzież z metalowymi elementami. W dniu pobrania zaleca się powstrzymać od suplementów zawierających żelazo, wapń lub cynk, które mogą zakłócić analizę. U dzieci pobranie powinno odbywać się w warunkach minimalizujących stres, co ma wpływ na wiarygodność oceny wpływu ołowiu na zachowania autystyczne.
Metoda analityczna Stężenie ołowiu wyznacza się najczęściej przy użyciu: spektroskopii absorpcji atomowej (AAS) – metoda klasyczna, charakteryzująca się dobrą czułością i prostą obsługą. spektrometrii mas z indukcyjnie sprzężoną plazmą (ICP‑MS) – technika o wyższej czułości, pozwalająca na wykrycie poziomów rzędu kilku nanogramów na mililitr. alternatywnie ICP‑OES (emission spectrometry) w laboratoriach wyposażonych w tego typu aparaturę.
Wszystkie wymienione metody zapewniają precyzyjne oznaczenie Pb w zakresie mikrogramów na decylitr (µg/dL). Zakresy referencyjne i interpretacja wyników Przyjęte w Polsce wartości referencyjne (µg/dL): Dzieci (0‑6 lat): Dorośli: Pracownicy narażeni zawodowo: > 60 µg/dL – wymaga zmiany warunków pracy lub dodatkowych środków ochronnych. Podwyższony poziom Pb w krwi odzwierciedla najnowszy kontakt z metalem (zwykle w ciągu ostatnich kilku tygodni).