Cel badania Badanie oznacza obecność czynnika reumatoidalnego (RF) – przeciwciała klasy IgM, które wiążą się z fragmentem Fc immunoglobuliny G (IgG). Test jest wykorzystywany jako wskaźnik procesów zapalnych i autoimmunologicznych, szczególnie w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS). Wskazania kliniczne Rozpoznanie i monitorowanie reumatoidalnego zapalenia stawów, zwłaszcza w początkowej fazie choroby.
Inne schorzenia tkanki łącznej: zespół Sjögrena, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, mieszana choroba tkanki łącznej. Choroby wątroby i dróg żółciowych (np. pierwotna marskość żółciowa, sarkoidoza, podostre zapalenie wsierdzia). Infekcje mogące wywołać wynik fałszywie dodatni: mononukleoza zakaźna, gruźlica, kiła, wirusowe zapalenie wątroby.
Ocena ryzyka współistniejących zaburzeń autoimmunologicznych u pacjentów z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Materiał i przygotowanie pacjenta Do testu pobiera się krew pełną, zwykle 2‑3 ml, z której po odwirowaniu uzyskuje się surowicę. Nie wymaga się głodówki, ale zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, aspiryna) na co najmniej 24 h przed pobraniem, aby nie zakłócić wyniku.
Metoda (zasada działania) Odczyn Waaler‑Rosego opiera się na reakcji aglutynacji. Surowicę pacjenta miesza się z czerwonymi krwinkami pokrytymi fragmentem Fc IgG (tzw. Obecność RF powoduje zlepianie się krwinek, co jest widoczne gołym okiem lub pod mikroskopem. Test ma charakter półilościowy – intensywność aglutynacji może być oceniana jako punktowy tytuł. Interpretacja wyników Wynik negatywny (–) – brak wykrywalnego RF. Nie wyklucza choroby, ponieważ u ok.
20 % pacjentów z wczesnym RZS poziom RF może być niewykrywalny. Dodatni odczyn obserwuje się u około 80 % pacjentów z RZS po dwóch latach choroby oraz w 25‑30 % innych chorób tkanki łącznej. Pozytywny wynik zwiększa prawdopodobieństwo powikłań, takich jak zapalenie płuc czy zmiany sercowo‑naczyniowe. Fałszywie dodatni – może wystąpić w przebiegach infekcji (mononukleoza, gruźlica, kiła, wirusowe zapalenie wątroby) oraz u zdrowych osób z rodzinną predyspozycją do RZS.
Fałszywie ujemny – możliwy w bardzo wczesnym stadium RZS lub pod wpływem leków immunosupresyjnych, które obniżają poziom przeciwciał. Zakres referencyjny (norma) W większości laboratoriów wynik uznaje się za negatywny, gdy nie zachodzi aglutynacja. Dokładny próg dodatnio‑negatywny zależy od zastosowanego odczynnika i może być podany jako tytuł (np. Zawsze należy odnieść wynik do wartości referencyjnych podanych w raporcie.