Cel badania Odczyn Biernackiego, określany skrótem OB, polega na określeniu tempa, z jakim czerwone krwinki (erytrocyty) opadają na dno probówki w ciągu jednej godziny po pobraniu krwi. Wynik odzwierciedla zmiany w składzie białek osocza – głównie białek ostrej fazy, takich jak fibrynogen i immunoglobuliny – i służy jako niespecyficzny wskaźnik procesów zapalnych, a także niektórych zaburzeń metabolicznych i hematologicznych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie ostrego lub przewlekłego zapalenia (infekcje bakteryjne i wirusowe, zapalenia tkanki łącznej). Choroby autoimmunologiczne i reumatyczne, np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów. Nowotwory, w tym hematologiczne (leukemie, chłoniaki, szpiczak plazmocytowy). Stany niewydolności wątroby i nerek, takie jak marskość wątroby, zespół nerczycowy. Monitorowanie skuteczności leczenia chorób zapalnych oraz ocena postępu choroby.
Ocena stanu zapalnego w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym PANS/PANDAS, które mogą współistnieć z autyzmem (ASD) i wpływać na układ immunologiczny. Badanie w sytuacjach przedoperacyjnych, po urazach, w stanach zakrzepowo-zatorowych. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani postu. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych (np.
ibuprofen, kortykosteroidy) w ciągu 24‑48 h przed pobraniem, gdyż mogą one zafałszować wynik. Badanie jest możliwe u osób w każdym wieku, w tym u małych dzieci. Materiał do badania Żylna krew pobrana do probówki zawierającej antykoagulant (najczęściej cytrynian sodowy lub heparynę). Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych i niezwłocznie przetworzona. Metoda Po pobraniu próbki krew jest delikatnie odwracana, aby zapewnić równomierne wymieszanie z antykoagulantem.
Następnie probówka jest ustawiona pionowo w temperaturze pokojowej (20‑25 °C). Po upływie dokładnie jednej godziny mierzy się odległość, jaką przebyły erytrocyty w kierunku dna probówki – wynik podaje się w milimetrach na godzinę (mm/h).
Normy (wartości referencyjne) Wartości referencyjne różnią się w zależności od wieku i płci: dzieci do 15 lat: mężczyźni 15‑50 lat: mężczyźni powyżej 50 lat: kobiety 15‑50 lat: kobiety powyżej 50 lat: Interpretacja wyników Podwyższone OB Wzrost tempa opadania erytrocytów jest spowodowany podwyższonym stężeniem białek ostrej fazy (np. fibrynogen, immunoglobuliny) oraz zmniejszoną zawartością albuminy.