Cel badania Określenie stężenia O-demetylowenlafaksyny (deswenlafaksyny) w surowicy krwi żylnej w celu monitorowania terapeutycznego pacjentów przyjmujących wenlafaksynę lub jej pochodne. Badanie umożliwia ocenę: przestrzegania zaleceń dawkowania (adherencji), indywidualnej przemiany leku w organizmie, potencjalnego ryzyka działań niepożądanych lub toksyczności, interakcji z innymi lekami, w tym z lekami stosowanymi w zaburzeniach neurorozwojowych (np.
Wskazania kliniczne Kontrola poziomu leku u pacjentów leczonych wenlafaksyną w depresji (ICD‑10 F32‑F33), zaburzeniach lękowych (ICD‑10 F40‑F41) oraz zaburzeniach nastroju. Ocena przyczyn braku efektu terapeutycznego lub wystąpienia działań niepożądanych (np. nudności, zaburzenia snu, zwiększone ciśnienie). Badanie przy podejrzeniu interakcji lekowych, szczególnie z inhibitorami CYP2D6 lub induktorami enzymów wątrobowych.
Monitorowanie terapii u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których stosuje się wenlafaksynę w ramach leczenia współistniejących zaburzeń lękowych lub depresyjnych. Ocena zgodności z zaleceniami farmakoterapii w sytuacjach zmiany dawki, przejścia na formę przedłużonego uwalniania lub odstawienia leku. Materiał biologiczny Surowica pobrana z krwi żylnej. Zaleca się pobranie 5 ml krwi do probówki bez dodatku antykoagulantu, następnie odwirowanie i oddzielenie surowicy.
Metoda Analiza ilościowa O-demetylowenlafaksyny wykonywana jest metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Metoda charakteryzuje wysoką czułość (dolna granica wykrywalności Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien: Być w stanie spoczynku, unikać intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h przed pobraniem krwi. Nie przyjmować posiłku (co najmniej 8 h) przed pobraniem, aby wyeliminować wpływ pokarmu na farmakokinetykę.
Zgłosić wszystkie przyjmowane leki, w tym suplementy i zioła, zwłaszcza inhibitory i induktory CYP450. Jeśli przyjmuje wenlafaksynę w formie stałej lub przedłużonego uwalniania, pobranie krwi powinno odbywać się w najbliższym czasie do planowanego pomiaru (zwykle 12‑14 h po ostatniej dawce).
Interpretacja wyników Interpretacja opiera się na ustalonych zakresach terapeutycznych oraz kontekście klinicznym: Stężenie poniżej 30 ng/mL – może wskazywać na niewystarczającą dawkę, szybki metabolizm (np. silny czynnik indukujący CYP2D6) lub niską przyjmowalność. Stężenie w przedziale 30‑300 ng/mL – zazwyczaj uznawane za terapeutyczne; dalsza ocena kliniczna decyduje o kontynuacji dawkowania.