Cel badania Oznaczenie poziomu neuron‑specyficznej enolazy (NSE) w surowicy krwi. NSE jest izoenzymem glikolizy występującym głównie w neuronach i komórkach neuroendokrynnych, dlatego jej podwyższony poziom może wskazywać na procesy patologiczne związane z tymi tkankami.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie leczenia nowotworów neuroendokrynnych, w tym: małego raka płuca (small cell lung carcinoma) – ICD‑10 C34.3 neuroblastoma – ICD‑10 C74.0 głównie guzów neuroendokrynnych trzustki (pancreatic neuroendocrine tumor) – ICD‑10 C25.4 Ocena uszkodzenia neuronów po udarze mózgu, urazie mózgu, hypoksji lub innych stanach prowadzących do martwicy komórek nerwowych.
Wsparcie w różnicowaniu przyczyn podwyższonego wskaźnika markerów nowotworowych, gdy inne testy (np. ProGRP, CYFRA 21‑1) są niejednoznaczne. Badanie kontrolne w trakcie i po zakończeniu terapii onkologicznej w celu oceny odpowiedzi na leczenie. Metoda Analiza immunochemiczna metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub chemiluminescencji (CLIA).
Próbka surowicy pobrana z krwi żylnej jest poddawana reakcji z przeciwciałami monoklonalnymi skierowanymi przeciwko NSE, a wynik wyrażany jest w ng/ml. Materiał biologiczny Krew żylna – 5 ml, pobrana do probówki bez antykoagulantu (surowica). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania.
Zaleca się pobranie próbki po 8‑12 godzinach odżywiania, aby uniknąć potencjalnych wpływów posiłku na poziom niektórych białek serologicznych, choć wpływ ten na NSE jest minimalny. Interpretacja wyników Norma laboratoryjna zależy od użytej metody i może wynosić 0‑12 ng/ml (wartości referencyjne podane przez laboratorium). Wyniki powyżej normy mogą sugerować: Obecność lub progresję nowotworu neuroendokrynnego.
Uszkodzenie komórek nerwowych spowodowane udarem, urazem, hipoksją lub innymi patologiami. Rzadko – inne stany, takie jak zapalenie mózgu, sepsa, ciężka niewydolność nerek. Wartość podwyższona nie jest specyficzna wyłącznie dla jednego schorzenia; dlatego wynik powinien być interpretowany w kontekście pełnego obrazu klinicznego oraz innych badań laboratoryjnych i obrazowych.