Cel badania Określenie ilościowego stężenia niklu (Ni) w moczu w celu wykrycia nadmiernej ekspozycji, zatrucia lub alergii na nikiel. Badanie jest przydatne przy ocenie ryzyka toksyczności metalowej, zwłaszcza u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie podwyższony poziom niklu może wpływać na funkcje neurologiczne i immunologiczne. Wskazania kliniczne Podejrzenie zatrucia niklem (np. po wdychaniu lub spożyciu substancji zawierających nikiel).
Monitorowanie osób narażonych zawodowo (przemysł elektroniczny, jubilerski, produkcja stali nierdzewnej). Ocena alergii kontaktowej na nikiel w kontekście objawów skórnych i/lub objawów ogólnoustrojowych. Badania przesiewowe u dzieci i dorosłych z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD, w celu wykluczenia wpływu metali ciężkich na przebieg choroby. Kontrola terapii chelatującej lub innych interwencji mających na celu zmniejszenie obciążenia niklem.
Metoda Stężenie niklu w moczu określa się metodą spektrometrii absorpcji atomowej (AAS) lub spektrometrii mas z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS). Próbka jest najpierw poddawana przygotowaniu (kwasowanie, rozcieńczenie), a następnie analizowana w warunkach kontrolowanych pod kątem interferencji metalowych. Materiał biologiczny Mocz – 24‑godzinna zbiórka (zalecana) lub jednorazowa próbka poranna, zależnie od zaleceń lekarza.
Przygotowanie pacjenta Unikać spożywania pokarmów i napojów zawierających wysokie stężenia niklu (np. orzechy, czekolada, soja, woda z rur miedzianych) przez 48 h przed pobraniem próbki. Nie przyjmować suplementów mineralnych, leków zawierających nikiel ani preparatów antybiotykowych (np. W przypadku zbiórki 24‑godzinnej: zbierać cały mocz w czystym, metaloodpornym pojemniku, unikać kontaktu z metalowymi narzędziami.
Próbkę przechowywać w temperaturze 2‑8 °C i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h od zakończenia zbiórki. Interpretacja wyników Wartości referencyjne (dla 24‑godzinnej zbiórki) wynoszą zazwyczaj 0,1‑2,0 µg/L. Wyniki powyżej tej granicy mogą wskazywać na: Wysoką ekspozycję środowiskową lub zawodową. Zatrucie niklem – objawy kliniczne, takie jak nudności, wymioty, ból brzucha, uszkodzenie wątroby lub nerek.
Uczulenie typu IV (kontaktowe) z możliwym wpływem na układ immunologiczny. Potencjalny czynnik ryzyka w zaburzeniach neurorozwojowych, zwłaszcza gdy obserwuje się podwyższony poziom jednocześnie z innymi metalami ciężkimi. Wartość poniżej 0,1 µg/L może sugerować bardzo niską ekspozycję, ale nie wyklucza krótkotrwałego kontaktu z niklem. Należy uwzględnić historię kliniczną i ewentualne czynniki zakłócające (np.