Cel badania Pomiar koncentracji niklu w krwi (surowicy lub całej krwi) służy do wykrycia nadmiernego narażenia na ten pierwiastek oraz do potwierdzenia lub wykluczenia alergii kontaktowej. Wynik może także pomóc w ocenie potencjalnego wpływu niklu na układ nerwowy, szczególnie u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm czy ADHD. Wskazania kliniczne Pracownicy branż narażających na nikiel: galwanizacja, produkcja stali nierdzewnej, huty, recykling metali.
Osoby z objawami alergii kontaktowej po kontakcie z wyrobami zawierającymi nikiel (wysypka, świąd, zapalenie skóry). Objawy ogólnoustrojowej toksyczności: nudności, bóle brzucha, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia wątrobowe. Pacjenci z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których istnieje podejrzenie, że metale ciężkie wpływają na rozwój poznawczy lub zachowanie. Kontrola poziomu niklu po udokumentowanym wypadku przemysłowym lub po spożyciu skażonej wody/żywności.
Metoda Do oznaczenia niklu wykorzystuje się najczęściej jedną z dwóch technik laboratoryjnych: Spektrometria masowa z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS) – zapewnia wysoką czułość i możliwość wykrycia niklu w granicach picogramów na mililitr. Spektroskopia absorpcyjna atomowa (AAS) – metoda tradycyjna, również pozwalająca na pomiar w zakresie nanogramów na mililitr. Próbka pobierana jest z żyły w probówce zawierającej antykoagulant (najczęściej EDTA).
Analiza wymaga precyzyjnego przygotowania próbki, aby wyeliminować zanieczyszczenia metaliczne pochodzące z materiałów laboratoryjnych. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – w populacji ogólnej stężenie niklu we krwi wynosi zazwyczaj Stężenie podwyższone – wyniki od 0,5 µg/L do 2 µg/L sugerują umiarkowaną ekspozycję, np. w miejscu pracy, spożycie wody lub żywności zanieczyszczonej niklem.
Stężenie znacznie podwyższone – wartości powyżej 2 µg/L wskazują na intensywne narażenie i wymagają dalszej diagnostyki, w tym oceny czynności nerek i wątroby oraz ewentualnego usunięcia źródła ekspozycji. Wartości bardzo wysokie (> 5 µg/L) – mogą być związane z ciężką toksycznością, wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej i monitorowania parametrów biochemicznych (np.
W przypadku wyniku podwyższonego zaleca się konsultację z lekarzem specjalistą (dermatolog, toksykolog, lekarz medycyny pracy) oraz rozważenie dodatkowych badań, takich jak pomiar innych metali ciężkich (np. kadmu, ołowiu, rtęci) oraz ocena funkcji nerek. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi pacjent powinien: Unikać noszenia biżuterii metalowej (bransoletek, pierścionków) przynajmniej 24 h przed pobraniem, aby zapobiec zanieczyszczeniu próbki.