Cel badania Test wodorowo‑metanowy (H₂/CH₄) służy do wykrycia niepełnego trawienia i wchłaniania laktozy w jelicie cienkim. W sytuacji, gdy enzym laktaza jest niewystarczający, niestrawiona laktoza jest fermentowana przez bakterie jelitowe, co prowadzi do wydzielania wodoru (H₂) i metanu (CH₄). Pomiar tych gazów w wydychanym powietrzu pozwala ocenić, czy objawy po spożyciu nabiału wynikają z nietolerancji laktozy lub innych dysfunkcji wchłaniania.
Wskazania kliniczne objawy żołądkowo‑jelitowe po spożyciu produktów mlecznych (wzdęcia, biegunka, ból brzucha, gazy) rozpoznanie przyczyn przewlekłych dolegliwości trawiennych u dzieci i dorosłych, w tym osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, ADHD, zaburzenia rozwojowe) które często wykazują zwiększoną wrażliwość na nietolerancje pokarmowe różnicowanie nietolerancji laktozy od zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych zaburzeń wchłaniania (np.
celiakia, choroby zapalne jelit) monitorowanie skuteczności terapii enzymatycznej (preparaty laktazy) lub diety ubogolaktozowej Metoda Badanie polega na pobraniu serii oddechów z probówek wypełnionych CO₂ w określonych odstępach czasu po spożyciu jednorazowej dawki laktozy (zwykle 25 g rozpuszczone w 200 ml wody). Próby pobierane są przed podaniem laktozy (czas 0 min) oraz co 30 min do 180 min.
Analiza gazowa, najczęściej metodą chromatografii gazowej, określa stężenia wodoru i metanu w ppm (częściach na milion). Wzrost H₂ ≥ 20 ppm lub CH₄ ≥ 10 ppm w stosunku do wartości wyjściowej wskazuje na nieprawidłową fermentację laktozy.
Przygotowanie pacjenta post przynajmniej 12 h przed badaniem (woda dozwolona, brak pokarmów, napojów, gum do żucia, papierosów) unikanie antybiotyków, probiotyków, leków zobojętniających kwas żołądkowy oraz środków przeciwbiegunkowych przez co najmniej 2 tygodnie przed testem nieprzyjmowanie suplementów zawierających węglowodany (np.
witaminy z cukrem) w dniu badania informowanie lekarza o chorobach współistniejących (cukrzyca, choroby wątroby, zaburzenia oddechowe) oraz o przyjmowanych lekach Interpretacja wyników Wzrost H₂ ≥ 20 ppm w dowolnym punkcie pomiaru w stosunku do wartości wyjściowej – sugeruje nietolerancję laktozy (malabsorpcję) Wzrost CH₄ ≥ 10 ppm – może wskazywać na fermentację u osób, u których produkcja wodoru jest niska, ale zwiększa się metan (tzw.