Cel badania Badanie określa stężenie neopteryny w moczu – biomarkera produkowanego przez makrofagi i komórki dendrytyczne po stymulacji interferonem‑γ. Pomiar pozwala ocenić stopień aktywacji układu immunologicznego typu Th1 oraz wykryć procesy zapalne, infekcyjne i autoimmunologiczne. Wskazania kliniczne Monitorowanie aktywności chorób zakaźnych (np. wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych). Ocena stanu zapalnego w chorobach autoimmunologicznych (np.
reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń). Kontrola przebiegu chorób nowotworowych i reakcji na leczenie. Wykrywanie odrzutu przeszczepu oraz ocena aktywności zapalenia po przeszczepach narządów. Wsparcie diagnostyki i monitorowania neurozapalenia w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ASD) oraz PANS/PANDAS. Materiał Świeży mocz (pierwszy poranek jest zalecany ze względu na wyższą koncentrację biomarkeru).
Próbka powinna być pobrana w czystym pojemniku, a następnie niezwłocznie przekazana do laboratorium lub przechowywana w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 24 h. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnej diety ani głodówki. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania dużych dawek suplementów zawierających witaminę C lub B przed pobraniem próbki, gdyż mogą one nieznacznie wpływać na wynik.
Metoda Stężenie neopteryny oznacza się najczęściej metodą immunologicznego testu ilościowego – ELISA lub immunochemiluminescencji. Wynik jest zazwyczaj wyrażany jako stosunek do kreatyniny (nmol neopteryny na mmol kreatyniny), co eliminuje wpływ zmienności objętości moczu.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Wartość podwyższona: sugeruje zwiększoną aktywację makrofagów i układu Th1 – może wystąpić w infekcjach wirusowych i bakteryjnych, chorobach autoimmunologicznych, niektórych nowotworach, odrzuceniu przeszczepu oraz w stanach przewlekłego stresu immunologicznego.
Wartość obniżona: rzadko klinicznie istotna; może wystąpić przy niewystarczającej stymulacji interferon‑γ lub w ciężkiej niewydolności nerek, gdzie produkcja neopteryny jest zmniejszona. Znaczenie w zaburzeniach neurorozwojowych Podwyższone poziomy neopteryny w moczu obserwuje się u niektórych dzieci i młodzieży z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, co wskazuje na udział procesów zapalnych w patogenezie tych stanów.