Cel badaniaPomiar neopteryny pozwala ocenić stopień aktywacji makrofagów i komórek prezentujących antygeny pod wpływem interferonu‑γ (IFN‑γ).
Neopteryna jest pochodną pterydyny wydzielaną przez pobudzonych makrofagów, komórki dendrytyczne oraz komórki śródbłonka, co czyni ją czułym wskaźnikiem reakcji komórkowej układu odpornościowego.Wskazania kliniczneDiagnostyka i monitorowanie ostrej oraz przewlekłej infekcji (szczególnie wirusowej, ale także bakteryjnej i pasożytniczej).Ocena aktywności i nasilenia chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie skórno‑mięśniowe.Wspomaganie diagnostyki i oceny przebiegu nowotworów, zwłaszcza hematologicznych (np.
chłoniaki, białaczki) oraz niektórych guzów litych.Prognozowanie ryzyka odrzutu przeszczepu oraz kontrola skuteczności terapii immunosupresyjnej po przeszczepach organów.Badania neuroimmunologiczne – podwyższony poziom neopteryny obserwuje się w stanach neurozapalnych, takich jak stwardnienie rozsiane, zapalenie mózgu oraz w niektórych zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ASD), gdzie może odzwierciedlać neurozapalny komponent patogenezy.Ocena stanu zapalnego u pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia, chorobą sercowo‑naczyniową czy zaburzeniami metabolicznymi, które często współistnieją z ASD.MetodaNeopterynę oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA), ale dostępne są także testy oparte na immunochemiluminescencji oraz wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją fluorometryczną.
Badanie może być wykonane w następujących materiałach biologicznych:Surowica lub osocze krwi – najczęstszy materiał, pozwala na szybkie uzyskanie wyniku.Mocz – wynik podaje się jako stosunek neopteryny do kreatyniny, co eliminuje wpływ zmiennej objętości moczu.Płyn mózgowo‑rdzeniowy – przydatny w ocenie zapalenia ośrodkowego układu nerwowego.W niektórych laboratoriach możliwe jest oznaczenie neopteryny w ślinie, co może być użyteczne w badaniach pediatrycznych.Interpretacja wynikówPoziom podwyższony – wskazuje na intensywną aktywację komórek immunologicznych pod wpływem IFN‑γ.
Może wystąpić w:ostrej lub przewlekłej infekcji wirusowej, bakteryjnej, pasożytniczej,aktywnych chorobach autoimmunologicznych,nowotworach, zwłaszcza hematologicznych,stanach po przeszczepie organu (ryzyko odrzutu),zaburzeniach neurozapalnych, w tym w niektórych przypadkach ASD, gdzie podwyższony wynik może odzwierciedlać neurozapalny proces w mózgu,przewlekłych stanach zapalnych układu sercowo‑naczyniowego i metabolicznego.Poziom w normie lub obniżony – sugeruje brak istotnej aktywacji immunologicznej lub stan immunosupresji, np.
po chemioterapii, w zaawansowanej immunodeficjencji, lub w wyniku skutecznej terapii immunosupresyjnej.Wartości referencyjne różnią się w zależności od materiału biologicznego i zastosowanej metody; typowy zakres w surowicy wynosi 5–15 nmol/L, ale należy odnieść wynik do norm podanych przez laboratorium.Przygotowanie pacjentaDo pobrania próbki nie jest wymagana specjalna dieta ani długotrwały post.