Cel badania Badanie określa stężenie neopteryny – pirogronowego metabolitu tryptofanu, który jest wydzielany przez makrofagi i komórki dendrytyczne po stymulacji interferonem gamma (IFN‑γ). Podwyższone poziomy neopteryny wskazują na aktywację komórek układu odpornościowego oraz przewlekły stan zapalny. Wskazania kliniczne Monitorowanie aktywności chorób autoimmunologicznych (np. toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów).
Ocena przebiegu infekcji wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych, szczególnie w przypadkach przewlekłych. Wsparcie diagnostyczne w chorobach nowotworowych oraz w ocenie reakcji na terapię przeciwnowotworową. Badanie przy podejrzeniu zaburzeń immunologicznych związanych z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, PANS/PANDAS oraz innych zespołów neuro‑immunologicznych.
Ocena funkcji nerek w kontekście kodu ICD‑10 N19 (przewlekła niewydolność nerek), gdyż neopteryna może wzrastać przy zaburzeniach filtracji. Materiał i metoda Materiał: Krew żylna pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu, następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy. Metoda: Immunochemiczny test enzymatyczny (ELISA) lub chemiluminescencyjny, który wiąże się specyficznie z neopteryną i pozwala na ilościowy pomiar w ng/mL.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie wymaga się specjalnego przygotowania – nie jest konieczna postna. W przypadku badań kontrolnych zaleca się pobranie próbki w tym samym czasie dnia, aby zminimalizować zmienność wyników. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj ≤ 10 ng/mL (normy mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium). Wzrost neopteryny (>10 ng/mL) sugeruje: Aktywację makrofagów i komórek dendrytycznych pod wpływem IFN‑γ.
Obecność przewlekłego zapalenia, infekcji wirusowych, chorób autoimmunologicznych lub nowotworów. Możliwy związek z zaburzeniami immunologicznymi obserwowanymi u niektórych pacjentów z ASD i PANS/PANDAS. Obniżone wartości (poniżej normy) są rzadkie i mogą wskazywać na niedobór IFN‑γ lub zaburzenia produkcji neopteryny.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych W ostatnich badaniach podkreślono, że podwyższone poziomy neopteryny mogą być markerem stanu zapalnego w mózgu, co ma potencjalne znaczenie przy ocenie pacjentów z autyzmem, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, w których układ immunologiczny odgrywa rolę w patogenezie.