Cel badania Analiza poziomu N‑końcowego propeptydu prokolagenu typu I (PINP) w surowicy pozwala ocenić aktywność osteoblastów, czyli komórek odpowiedzialnych za tworzenie nowej macierzy kostnej. PINP powstaje w momencie, gdy enzymy proteolityczne odcinają N‑terminalny fragment prokolagenu typu I podczas przekształcania go w dojrzały kolagen włóknisty. Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola przebiegu osteoporozy oraz innych chorób metabolicznych kości.
Ocena skuteczności terapii antyresorpcyjnych (np. bisfosfoniany) i anabolicznych (np. Monitorowanie wzrostu i mineralizacji szkieletu u dzieci i młodzieży, w tym u pacjentów z autyzmem, u których obserwuje się podwyższone ryzyko zaburzeń kostnych. Badanie przy podejrzeniu niewydolności nerek, które mogą zmieniać poziom markerów kostnych. Szacowanie ryzyka złamań w chorobach endokrynologicznych, takich jak nadczynność przytarczyc, cukrzyca czy choroby tarczycy.
Wsparcie w ocenie skutków długotrwałego stosowania leków wpływających na metabolizm kości (np. glukokortykosteroidy, leki przeciwpsychotyczne). Metoda pomiaru Stężenie PINP wyznacza się najczęściej technikami immunologicznymi – immunoenzymatycznym testem (ELISA) lub immunoanalizą chemiluminescencyjną (CMIA, CLIA).
Testy wykorzystują monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko specyficznemu N‑końcowemu fragmentowi prokolagenu typu I, co zapewnia wysoką czułość (zdolność wykrycia niewielkich zmian) oraz swoistość (minimalne ryzyko krzyżowej reakcji z innymi białkami). Przygotowanie pacjenta Do analizy potrzebna jest surowica – pobranie krwi żylnej po 8‑godzinnym nocnym poście, co ogranicza wpływ posiłków na wynik.
Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz gorących kąpieli w ciągu 24 h przed pobraniem. Należy poinformować laboratorium o przyjmowanych lekach (bisfosfoniany, glukokortykosteroidy, neuroleptyki) oraz o ewentualnych zaburzeniach czynności nerek. Próbkę pobiera się w warunkach sterylnych, po odwirowaniu krwi uzyskuje się czystą surowicę, którą przechowuje się w temperaturze 2‑8 °C do momentu analizy (zwykle nie dłużej niż 48 h).
Zakresy referencyjne i interpretacja wyników Wynik podaje się w mikrogramach na litr (µg/L). Normy różnią się w zależności od płci, wieku oraz stanu fizjologicznego: Kobiety przedmenopauzalne: 30‑70 µg/L Kobiety po menopauzie: 20‑50 µg/L Mężczyźni: 30‑100 µg/L Dzieci i młodzież: wartości rosną wraz z wiekiem, osiągając szczyt w okresie szybkiego wzrostu kostnego.