Cel badania Badanie polega na reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) ukierunkowanej na specyficzny fragment genomu Mycoplasma pneumoniae. Celem jest wykrycie obecności materiału genetycznego patogenu w materiałach oddechowych, co pozwala na szybkie potwierdzenie aktualnej infekcji i odróżnienie jej od innych przyczyn zapalenia płuc. Wskazania kliniczne Ostre lub podostre zapalenie płuc o niejasnym pochodzeniu, gdy standardowe badania bakteriologiczne nie wykazują patogenów.
Przewlekłe dolegliwości układu oddechowego (np. kaszel, duszność, podwyższona temperatura) trwające dłużej niż 7 dni. Objawy neuropsychiatryczne (nasilenie zachowań autystycznych, nagłe zmiany nastroju, zaburzenia ruchowe) sugerujące wyzwolenie przez zakażenie M. pneumoniae w ramach zespołów PANS, PANDAS. Ocena przyczyn nawracających infekcji u pacjentów z zaburzeniami immunologicznymi lub neurorozwjowymi.
Materiał biologiczny Wymaz z gardła lub nosa – materiał o najwyższej czułości w wykrywaniu DNA M. Plwocina (sputum) – zalecana u pacjentów z obfitym wydzieliną oskrzelową. Bronchoalveolarny płyn płucny (BAL) – stosowany w przypadkach wymagających bardziej inwazyjnego pobrania, np. Metoda Procedura opiera się na trzech głównych etapach: Izolacja DNA – ekstrakcja kwasu nukleinowego z pobranej próbki przy użyciu zestawu do oczyszczania.
Amplifikacja – specyficzne startery (primery) oraz sonda fluorescencyjna skierowane przeciwko genowi karyotypowemu M. pneumoniae są poddawane cyklom denaturacji, przyłączania i elongacji, co prowadzi do powielenia docelowego fragmentu DNA. Detekcja – wytworzony produkt jest wykrywany w czasie rzeczywistym (real‑time PCR) na podstawie sygnału fluorescencji, co umożliwia zarówno potwierdzenie obecności patogenu, jak i oszacowanie jego ilości.
Wynik podaje się jako: Pozytywny – DNA M. pneumoniae wykryte, wskazuje na aktywną infekcję. Negatywny – brak wykrywalnego DNA; nie wyklucza bardzo wczesnego stadium zakażenia lub niewystarczającej jakości próbki. Nieprawidłowy – błąd techniczny (np. niewłaściwa kontrola wewnętrzna), wymaga powtórzenia badania.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem wymazu nie jest wymagana specjalna diety, jednak zaleca się: Unikanie płukania gardła, jedzenia i picia (w tym nabiału) co najmniej 30 min przed pobraniem próbki. Nieprzyjmowanie antybiotyków działających na Mycoplasma (makrolidy, tetracykliny) w ciągu 48 h przed badaniem, o ile nie jest to niezbędne klinicznie, aby nie obniżały czułości testu. Interpretacja wyników Pozytywny wynik PCR potwierdza obecność M.