Cel badania Monitorowanie stężenia w surowicy leków psychostymulujących (np. metylofenidat, amfetamina, dekstroamfetamina, lisdexamfetamina, atomoksetyna) przy użyciu techniki LC‑MS/MS w celu oceny zgodności z zaleceniami terapeutycznymi, wykrycia nieprawidłowej przyjmowania leku oraz zapobiegania działaniom niepożądanym.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola terapii farmakologicznej w ADHD (ICD‑10: F90.0) oraz w zaburzeniach neurorozwojowych współistniejących z autyzmem (ICD‑10: F84.0). Ocena przyjmowania leków w ramach leczenia objawów PANS/PANDAS (ICD‑10: F06.9 – zaburzenia neuropsychiatryczne o nieokreślonej etiologii). Weryfikacja potencjalnych interakcji lekowych i wpływu czynników genetycznych (np. polimorfizmy CYP2D6, CYP1A2) na poziomy leku w osoczu.
Ocena toksyczności przy przedawkowaniu lub nieprawidłowym stosowaniu. Metoda Analiza wykonywana jest przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS). Procedura obejmuje: Ekstrakcję leku z surowicy metodą ekstrakcji ciecz‑ciecz (solid‑phase extraction) z użyciem wewnętrznych standardów stabilizowanych izotopowo. Rozdział chromatograficzny na kolumnie odwróconej fazy (C18) przy gradientowym elucie.
Detekcję i kwantyfikację na podwójnym analizatorze masowym w trybie wielokrotnego monitorowania wybranych jonów (MRM). Kalibrację krzywej standardowej w zakresie typowych stężeń terapeutycznych (np. 5‑100 ng/mL dla metylofenidatu). Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się z żyły w warunkach: Na czczo (co najmniej 8 h) lub w stałym odstępie czasu od ostatniej dawki (zazwyczaj 12‑24 h, tzw.
Unikać jednoczesnego spożycia pokarmów lub suplementów, które mogą wpływać na metabolizm leków (np. Informować laboratorium o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i suplementach diety. Interpretacja wyników Wynik podawany jest w ng/mL (lub µg/L) i interpretowany w odniesieniu do ustalonych zakresów terapeutycznych: Stężenie w dolnym zakresie terapeutycznym – może wskazywać na niewystarczające dawkowanie lub nieprzestrzeganie zaleceń.
Stężenie w górnym zakresie terapeutycznym – sugeruje ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP450. Stężenie powyżej zakresu terapeutycznego – wymaga natychmiastowej oceny klinicznej pod kątem toksyczności i ewentualnej korekty dawkowania. Stężenie niewykrywalne – może świadczyć o nieprzyjmowaniu leku, problemach z wchłanianiem lub błędach w pobraniu próbki.