Cel badania Badanie ma na celu ilościowy pomiar stężenia wybranych leków przeciwdepresyjnych w surowicy krwi żylnej przy użyciu techniki LC‑MS/MS (chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometrią mas). Wynik umożliwia ocenę, czy przyjmowana dawka zapewnia terapeutyczny poziom leku oraz czy nie przekracza granic toksyczności. Wskazania kliniczne Kontrola skuteczności i bezpieczeństwa terapii przeciwdepresyjnej (ICD‑10: F32, F33, F41.2).
Ustalanie przyczyn braku odpowiedzi klinicznej lub działań niepożądanych, takich jak sedacja, zaburzenia snu, zaburzenia rytmu serca. Ocena interakcji lekowych w terapii skojarzonej, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe, antybiotyki lub suplementy. Monitorowanie terapii u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których farmakokinetyka może być zmieniona. Ocena przyjmowania leku w kontekście nieprzestrzegania zaleceń dawkowania.
Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą LC‑MS/MS, która łączy wysoką rozdzielczość chromatograficzną z selektywną detekcją masową. Procedura obejmuje: Ekstrakcję leku z surowicy przy użyciu technik ekstrakcji ciecz‑ciecz lub ekstrakcji stało‑fazowej. Separację związków na kolumnie chromatograficznej pod specyficznym gradientem rozpuszczalnika.
Detekcję i ilościowy pomiar masowy w trybie multiple reaction monitoring (MRM), co zapewnia wysoką czułość (dolne granice wykrywalności 0,1‑1 ng/mL) i specyficzność. Kwantyfikację na podstawie krzywej kalibracyjnej przygotowanej z certyfikowanych standardów wewnętrznych. Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się z żyły w warunkach spoczynkowych, najczęściej 12‑24 godziny po ostatniej dawce leku (tzw. poziom trough), aby uzyskać najbardziej reprezentatywny wynik.
Pacjent powinien: Unikać spożycia posiłków tłustych oraz alkoholu na co najmniej 8 godzin przed pobraniem krwi. Zgłosić wszystkie przyjmowane leki, suplementy i zioła. Nie podawać dziecku ani nie przyjmować własnoręcznie dodatkowych dawek leku przed pobraniem. Interpretacja wyników Wynik podawany jest w ng/mL lub µg/L i porównywany z zakresami terapeutycznymi ustalonymi dla poszczególnych substancji. Przykładowe zakresy: Fluoksetyna: 120‑500 ng/mL.
Wartości poniżej dolnej granicy sugerują niedostateczną podaż leku, co może tłumaczyć brak efektu klinicznego. Wartości powyżej górnej granicy zwiększają ryzyko działań niepożądanych i toksyczności. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi farmakokinetyka leków przeciwdepresyjnych może być zmieniona przez różnice w metabolizmie (np.