Cel badania Pomiar stężenia mocznika w moczu służy do oceny zdolności nerek do usuwania produktów przemiany materii, a także do monitorowania przebiegu chorób nerek oraz skuteczności terapii, w tym terapii dializacyjnej.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i ocena stopnia niewydolności nerek (ICD‑10 N13) Kontrola efektywności leczenia farmakologicznego i dietetycznego w chorobach nerek Monitorowanie pacjentów poddawanych hemodializie lub peritonealnej dializie Wykrywanie stanów zwiększonego katabolizmu białek, odwodnienia lub krwawień z przewodu pokarmowego Ocena wpływu zaburzeń metabolicznych na funkcję nerek, co jest istotne w kontekście współistniejących zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD Metoda Badanie wykonywane jest na próbce moczu pobranej w warunkach sterylnych.
Najczęściej stosowaną metodą jest enzymatyczna reakcja z użyciem ureazy, prowadząca do powstania amoniaku i dwutlenku węgla, które są następnie wykrywane metodą kolorymetryczną lub fotometryczną. Wynik podaje się w jednostkach mg/dL lub mmol/L. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 12‑20 mg/dL (0,7‑1,2 mmol/L) – zależna od płci, wieku i diety.
Wartość podwyższona: może wskazywać na zmniejszoną filtrację kłębuszkową, odwodnienie, zwiększone spożycie białka, krwawienie z przewodu pokarmowego lub niewydolność serca. Wartość obniżona: może świadczyć o niskim spożyciu białka, nadmiernym nawodnieniu, ciężkiej chorobie wątroby lub zaburzeniach w syntezie mocznika.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania, jednak zaleca się unikanie bardzo bogatych w białko posiłków w ciągu 12 godzin przed pobraniem próbki, aby wynik nie był sztucznie podwyższony. Próbkę pobiera się z czystego, środkowego strumienia moczu, najlepiej w warunkach sterylnych. W przypadku pacjentów dializowanych próbkę pobiera się przed sesją dializacyjną. Materiał biologiczny Jednorazowa próbka moczu (ok. 10‑20 mL) pobrana w sposób sterylny.