Mocznik

Cel badania Badanie określa stężenie mocznika (urei) w surowicy krwi pobranej z żyły. Mocznik jest końcowym produktem cyklu mocznikowego, w którym amoniak powstały w wyniku katabolizmu aminokwasów jest przekształcany w wątrobie. Po wydzieleniu do krwi, mocznik jest usuwany przez nerki, dlatego jego poziom odzwierciedla zarówno bilans białkowy, jak i zdolność nerek do filtracji.

Wskazania kliniczne ocena czynności nerek przy podejrzeniu ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek monitorowanie terapii nerkozastępczych, w tym hemodializy i peritonealnej dializy identyfikacja stanów zwiększonego katabolizmu białek (np. po urazach, oparzeniach, nowotworach) ustalanie równowagi nawodnienia oraz ryzyka odwodnienia diagnostyka i kontrola chorób wątroby wpływających na syntezę mocznika (np.

marskość, zapalenie wątroby) ocena wpływu chorób sercowo-naczyniowych na perfuzję nerek badanie w kontekście zaburzeń metabolicznych obserwowanych u pacjentów z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą zwiększać ryzyko nefropatii Metoda analityczna Stężenie mocznika oznacza się metodą enzymatyczną, najczęściej testem ureazowym.

Enzym ureaza katalizuje rozpad urei do amoniaku i dwutlenku węgla; powstały amoniak jest następnie wykrywany spektrofotometrycznie. Wynik podaje się w jednostkach mmol/L lub mg/dL. Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalistycznego przygotowania. Zaleca się pobranie próbki rano po nocnym poście trwającym co najmniej 8‑10 godzin, aby wyeliminować wpływ ostatniego posiłku bogatego w białko na wynik. Materiał biologiczny Krew żylna – surowica (alternatywnie osocze).

Zakresy referencyjne (wartości prawidłowe) Normy zależą od wieku i płci.

Przykładowe przedziały: noworodki (0‑14 dni): 1,08‑7,86 mmol/L (6,5‑47,2 mg/dL) niemowlęta (15 dni‑1 rok): 1,27‑5,79 mmol/L (7,6‑34,8 mg/dL) dzieci (1‑10 lat): 3,15‑7,58 mmol/L (18,9‑45,5 mg/dL) nastolatki (10‑ nastolatki (10‑ dorośli: 2,76‑8,07 mmol/L (16,6‑48,5 mg/dL) Interpretacja wyników Podwyższony poziom mocznika (hiperurykemia) Wzrost może wynikać z: zwiększonego spożycia białka lub suplementacji białkowej ostra lub przewlekła niewydolność nerek krwawienia z przewodu pokarmowego, co uwalnia dodatkowe białko rozległe uszkodzenia tkanek (urazy, oparzenia, operacje, ciężkie infekcje) zwiększony katabolizm (głodzenie, nowotwory) niewydolność serca z obniżoną perfuzją nerek odwodnienie i hemokonsentracja stosowanie leków podnoszących poziom urei, np.